Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De ontwikkeling in Oost-Europa


Het ontstaan van verschillen binnen het jodendom is een fenomeen in heel Europa, maar er zijn individueel sterk regionale verschillen te zien.

Een zo sterke en omvangrijke acculturatie en zelfs assimilatie zoals in West-Europa vond in het Poolse jodendom niet plaats, hoewel ook hier aanhangers van de Haskala Deze term opzoeken in het glossarium waren, die zich tegen de tradionele levensvormen van de Oost-Europse joden afzetten en deze geringschatten. Ook delen van de economisch succesvolle joden kozen deze weg, soms als reactie op de vijandige tendensen ten opzichte van joden binnen de bevolking.

Oostjoden


Bij grote delen van de Poolse joden, die aan hun tradities vasthielden, kwam vanaf het einde van de 19de eeuw het begrip "oostjood" in de mode, hetgeen door de historicus Heiko Haumann gedefinieerd wordt: "Bij alle individuele, locale en regionale verschillen wordt hiermee een mens bedoeld, die zich bewust tot het jodendom bekend, waarvan hij de zin in zware conflicten ingezien heeft. Hij is niet bereid om zijn levenswereld op te geven om door assimilatie maatschappelijke voordelen te bereiken (en zelfs bij hen die toch voor assimilatie gekozen hebben, zijn vaak nog wortels te bespeuren)."

De meeste Oost-Europese joden behielden collectieve structuren die verder gingen dan het religieuze; zo bleef bijvoorbeeld Jiddisch Deze term opzoeken in het glossarium voor de meesten de moedertaal. Alleen al uiterlijk kon men de oostjoden meestal aan hun kleding herkennen, die zich in de 16de eeuw ontwikkeld had. De mannen droegen een kaftan Deze term opzoeken in het glossarium en een zwarte hoofdbedekking, ze hadden krullen aan de slapen en een baard; getrouwde vrouwen droegen een pruik en een hoofddoek.

Autonome joodse gemeenschap


In deze omgeving bleef een verregaand autonome joodse gemeenschap bestaan, waarbinnen zich echter een heterogeen joods leven met de meest verschillende stromingen ontwikkelde. Terwijl het aanvankelijk om religieuze tendensen zoals het chassidisme Deze term opzoeken in het glossarium ging, kwam aan het eind van de 19de eeuw een nieuwe ontwikkeling op gang. In Oost-Europa ging de politisering van de joden zo ver, dat verschillende groepen als antwoord op de crisis van het joodse zelfbesef in de 19de eeuw eigen partijen oprichtten, zoals de zionisten met verschillende partijen, de in 1897 opgerichte socialistische "Bond" of de in 1912 in het leven geroepen orthodoxe "Agudat Israel", die zich op haar beurt gedecideerd tegen de zionistische tendensen keerde.

Een van de beroemdste chassidim komt uit Lublin; hij werd de "Ziener van Lublin" genoemd. Hier leefden grote geleerden, er was een eigen joods parlement, de Vierlandensejm, dat in Lublin bijeenkwam. Aan het einde van de 19de eeuw en in de 20ste eeuw ontstonden hier joodse partijen. Zo had de "Bond", de joodse socialistische Partij, in Lublin een sterke positie. Een groot joods zelfbewustzijn komt ook in de publicatie van enige joodse kranten tot uiting.

Verhalen over het thema "De ontwikkeling in Oost-Europa"



Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ftpaccount/f-lmzjl/WWW/themen/index.php on line 165