Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Rozwój w Europie Wschodniej


Rozbieżności w samym środowisku żydowksim są fenomenem całej Europy, jednak pojedynczo można zaobserwować dyferencje regionalne.

Prezydium Rady rabinackiej w Warszawie Prezydium rady rabinackiej w Warszawie, 1932 r.
Fot: Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie
Tak mocny proces asymilacyjny, czy też asymilacja Sprawdź hasło w glosariuszu jak w Europie Zachodniej nie odbyła się w polskim społeczeństwie żydowskim, mimo, że i tutaj byli zwolennicy haskaliSprawdź hasło w glosariuszu, którzy odłączyli się od tradycyjnych form życia, które mniej cenili. Także część Żydów, która odnosiła sukcesy ekonomiczne wybrała tę drogę, czasami jako reakcję na wrogie tendencje ludności wobec Żydów.

Żydzi wschodni


Dla tej dużej części polskich Żydów, która mocno trzymała się tradycji, pod koniec XIX wieku "utarło" się pojęcie "wschodniego Żyda", które historyk Heiko Haumann tak definiuje: "Wobec wszystkich indywidualnych, lokalnych i regionalnych różnic ma on na myśli tych ludzi, którzy świadomie opowiadają się za judaizmem, którego sens objawił się w ciężkich konfliktach. Nie jest on gotowy oddać świata w którym żyje, żeby poprzez asymilacje uzyskać korzyści społeczne (nawet u tych, którzy się zdecydowali na asymilację, jeszcze często odczuwa się korzenie)."

Większość Żydów wschodnioeuropejskich utrzymała strukturę kolektywną. Wychodząc od dziedziny religii, na przykład jidysz dla większości pozostał językiem ojczystym. Zewnętrznie Żydów wschodnioeuropejskich można było rozpoznać po ubiorze, który ukształtował się w XVI wieku. Mężczyźni nosili kaftan i czarne nakrycie głowy, mieli pejsy i brodę, kobiety zamężne nosiły perukę i chustkę na głowie.
Spotkanie młodzieżowego ugrupowania "Cukunft" Pierwsze państwowe spotkanie młodzieży z "Cukunft" - ugrupowania młodzieży w ramach partii "Bund" w Polsce, 10-11 czerwca 1932 r.
Fot: Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie

Autonomia żydowskich społeczności


Tu utrzymała się w całej rozciągłości autonomiczna społeczność żydowska, wewnątrz której pod różnymi wpływami rozwijało się bogate życie. O ile na początku istniały takie tendencje religijne jak chasydyzmSprawdź hasło w glosariuszu, to pod koniec XIX wieku doszedł do tego nowy rozwój. Polaryzacja Żydów w Europie Wschodniej zaszła tak daleko, że jako odpowiedź na kryzys żydowskiego samostanowienia, w XIX wieku rozpoczęto zakładać własne partie; byli to syjoniści z różnymi partiami, albo założony w 1897 roku socjalistyczny "Bund", albo powołany do życia w 1912 roku ortodoksyjny "Agudat Israel", który z kolei zdecydowanie przeciwstawiał się tendencjom syjonistycznym.

Jeden ze najsławniejszych chasydów pochodzi z Lublina, nazywano go "Widzący z Lublina", tu byli wielcy uczeni, własny żydowski parlament, w Lublinie obradował Sejm Czterech Ziem.Tu pod koniec XIX i XX wieku powstały partie żydowskie, mocną pozycję w Lublinie miał "Bund", żydowska partia socjalistyczna. Żydowskie poczucie pewności wyraża się także w publikowaniu własnych żydowskich gazet.

Opowieści na temat "Rozwój w Europie Wschodniej"



Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ftpaccount/f-lmzjl/WWW/themen/index.php on line 165