Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Polska


Sytuacja polskich Żydów była inna.

Żydowski handlarz z Ukrainy Żydowski handlarz z Ukrainy, podczas I wojny światowej.
Fot: Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie
W średniowieczu z powodu liberalnej polityki polskich królów wobec Żydów tworzyły się grupy w dużej mierze oddzielone od otoczenia. Większość Żydów polskich żyła w małych miasteczkach i na wsi między sobą w "sztetł". Nazwa w jidysz określała typowe małe miejscowości żydowskie, albo dzielnice miast, w których Żydzi wschodnioeuropejscy mieszkali raczej w wiejskich strukturach. Mieszkali tam oddzieleni od środowiska nieżydowskiego, mogli tu żyć wedle własnej religii, ocalić swoje tradycje i komunikować się w jidysz.

Konflikty narodowościowe


Po rozbiorach Polski (1772, 1793, 1795 r.) ludność żydowska przeszła pod prawodawstwo danego rozbiorcy. W rosyjskim Królestwie Polskim Żydzi otrzymali prawa obywatelskie w 1862 r. Zasady życia społecznego były tutaj bardzo specjalne: nie było polskiego państwa, ale polski ruch narodowy, który postrzegał mniejszość żydowską jako potencjalnego wroga. Polski antysemityzm w tym okresie należy rozumieć w kontekście owcześnych konfliktów narodowościowych.
Sklep w żydowskiej dzielnicy w Lublinie Sklep w żydowskiej dzielnicy w Lublinie
Fot: Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN"

Niepodległość


Po pierwszej wojnie światowej, znowu powstała niepodległa Polska – "Druga Rzeczpospolita". Konstytucja polska gwarantowała równouprawnienie Żydów uznanych za mniejszość narodową. Lata międzywojenne oznaczały dla polskich Żydów z jednej strony postępujące zubożenie i poczucie niepewności ze względu na polski antysemityzm, a z drugiej strony okres rozkwitu życia kulturalnego i religijnego.

Wielu lubelskich Żydów zarabiało na życie jako handlarze i rzemieślnicy. Przykładowo przedstawione będzie tu ożywione życie na ulicy Szerokiej i na ulicy Krawieckiej. Handlarze, krawcy, szewcy czy stolarze, są bohaterami tych "historii".

Opowieści na temat "Polska"



Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/ftpaccount/f-lmzjl/WWW/themen/index.php on line 165