Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Woordenlijst


A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |

Begrip zoeken:  

Letter [ S ]


Sabbat (Sjabbat)

Rustdag, zevende dag van de week

("Rusten") De zevende dag van de week en van de schepping. Het uitrusten herinnert aan het uitrusten van God nadat hij de wereld had geschapen.
De sabbat begint op vrijdagavond als het donker wordt en eindigt op zaterdagavond rond dezelfde tijd.
Op sabbat wordt uitgerust, de bijbel bestudeerd en plezier gemaakt. Werken is dan absoluut verboden.

Sanhedrrin

De Joodse Hoge Raad in de Griekse en Romeinse tijd

De Joodse Hoge Raad in de Griekse en Romeinse tijd was lange tijd de hoogste Joodse politieke en juridische instantie. De Hoge Raad had 71 leden: priesters, ouderlingen en schriftgeleerden (Farizeeers).
Het Sanhedrin had zitting in de Tempel in Jeruzalem. De Raad wordt in geschriften voor het eerst genoemd in de derde eeuw voor de gebruikelijke jaartelling en bestond tot in de vijfde eeuw.

Sefardiem

Joden die oorspronkelijk uit Spanje of Portugal komen

(Sefarad = Spanje) Joden of nazaten van joden die tot 1492 in Spanje en Portugal leefden. Na hun verdrijving in 1492 verspreidden zij zich naar Zuidoost-Europa, Noord-Afrika en AziŽ, en later ook naar onder meer BelgiŽ, Nederland, Engeland, Duitsland en de Verenigde Staten.

Seider

Rituele maaltijd met Pesach

Rituele of traditionele maaltijd op de eerste of tweede avond van Pesach.

Semicha

Ceremonie bij de ordinatie van een rabbijn

Ceremonie bij de ordinatie van een rabbijn, ook wel rabbijnsdiploma. Zodra een geleerde rabbijn wordt, mag hij beslissingen nemen op het gebied van de religieuze joodse wetten.

Shoah

Hebreeuws woord voor katastrofe

Het Hebreeuwse woord voor catastrofe, ondergang of vernietiging. Nu vooral bekend als aanduiding voor de massamoord op de joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Sidoer

Gebedenboek

Gebedenboek voor gebruik tijdens de dienst in de synagoge.

Simchat Tora

Vreugde der Wet

("Vreugde der Wet") Feest dat gevierd wordt aan het eind en begin van de jaarlijkse cyclus van het lezen uit de Tora. Het feest wordt gehouden op de negende dag van het Loofhuttenfeest. In de synagoge wordt dan rondgedanst met de torarollen, begeleid door gezang.

Sjammes

Medewerker in een synagoge

Medewerker in een synagoge, werd in Nederland ook wel met het christelijke woord koster aangeduid.

Sjeitel

Pruik voor getrouwde vrouwen

De joodse traditie schrijft voor dat getrouwde vrouwen een pruik of andere hoofdbedekking moeten dragen. Getrouwde joodse vrouwen mogen hun eigen haar alleen aan hun eigen man laten zien.

Sjocheet

Ritueel slachter

Ritueel slachter die de voor consumptie bestemde dieren op maar een manier mag slachten: met een bepaald soort mes door de halsslagader. Daarbij moeten de luchtpijp en de slokdarm in een keer worden doorgesneden.

Sjoel

Jiddisch voor synagoge

(Jiddisch voor "School") In Nederland is onder joden het woord "sjoel" veel gebruikelijker dan het woord "synagoge'. Het woord sjoel geeft aan wat de voornaamste functie van de synagoge is: leerhuis. In de sjoel worden de 613 geboden en verboden uit de Tora geleerd. Een synagoge is dus ook zeker geen kerk, want een kerk is vooral een godshuis.

Sjofar

Ramshoorn die op de Hoge Feestdagen geblazen wordt

Ramshoorn die op de Hoge Feestdagen tijdens de dienst geblazen wordt.

Sjogeet

Kosjere slachter

Kosjere slachter die voor consumptie bestemde dieren op rituele wijze doodt, volgens de traditionele joodse voorschriften.

Soekot

Loofhuttenfeest

Het Loofhuttenfeest was aanvankelijk een oogstdankfeest. Later werd het vooral een religieus feest. Het feest herinnert aan de tijd waarin joden in hutten woonden na de uittocht uit Egypte. Tijdens het Loofhuttenfeest wordt in zelfgebouwde hutten gegeten en geslapen.

sofeer

Toraschrijver

Schrijver van de teksten op de torarollen en van teksten voor de gebedsriemen en mezoeza's.

stetl

Joodse plattelandsgemeenten in Oost-Europa

Joodse plattelandsgemeenten in Oost-Europa waar joden vrijheid van religie en zelfbestuur hadden. Hier konden ze vrijelijk hun eigen tradities en wetten in de praktijk brengen, zonder gehinderd te worden door niet-joden. In het stetl werd vooral Jiddisch gesproken.

Synagogaal ressort

Gebiedsindeling van de joodse gemeenten in Nederland.

In het begin van de 19de eeuw werden de joodse gemeenten in Nederland, ingedeeld in synagogale ressorten, waarvan de grenzen ongeveer gelijk vielen met de provincies. Het Nederlands Israelietisch Kerkgenootschap werd ingesteld als landelijke bestuur. Elk ressort had een eigen een opperrabbijn.
De stad met de meeste joodse inwoners binnen een ressort werd Hoofdsynagoge genoemd.