Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Słowniczek


A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |

Wyszukiwarka:  

Litera [ M ]


maca

pieczywo na święto Pesach

Pieczywo wypiekane bez zakwasu i spożywane w okresie święta Pesach, płaskie zrobione z samej mąki i wody. Maca nazywana jest także "chlebem niedoli", ponieważ ma symbolizować niewolę Izraelitów w Egipcie i pośpiech, z jakim opuszczali ten kraj podczas Exodusu, tak że przygotowywany podczas tej ucieczki chleb nie miał czasu wyrosnąć.

macewa

nagrobek na cmentarzu żydowskim

Nagrobek na cmentarzu żydowskim. Groby żydowskie oznacza się kamieniem nagrobnym z hebrajskim imieniem zmarłego, datą śmierci oraz inskrypcja charakteryzującą zmarłego.

Makagigi

ciastka makowe

Rodzaj ciastka z usmażonych razem: cukru, miodu, maku, migdałów i orzechów.

maskilim

Grono zwolenników żydowskiego oświecenia Haskali

Jeden z nurtów Haskali żydowskiego oświecenia.

mełamed

nauczyciel

Nauczyciel w chederze.

mechica

podział na miejsca dla kobiet i mężczyzn

Rozdzielenie kobiet i mężczyzn podczas modlitw w synagogach. Kobiety przebywały w specjalnie wydzielonych pomieszczeniach tzw. galerich lub babińcach. W "babińcach", razem z kobietami przebywali także chłopcy, którzy nie ukończyli 13 roku życia.

Menora

Świecznik siedmioramienny, Godło Państwa Izrael

Siedmioramienny świecznik, stanowiący także najbardziej popularny symbol żydowski. Od roku 1948 oficjalne godło Państwa Izrael.

meszumad

przejście Żydów na chrześcijaństwo

Apostata, Żyd, który przeszedł na chrześcijaństwo.

mezuza

podłużne pudełeczko z fragmentem Tory

(hebr. "odrzwia") Wąski zwój pergaminu z wpisanym ręcznie fragmentem wyznania wiary, oraz dwa fragmenty z Księgi Powtórzonego Prawa (Pięcioksiąg Mojżesza), umieszczony w ozdobnym, podłużnym pudełeczku z metalu lub drewna. Mezuzę przytwierdza się do framugi drzwi, po prawej stronie, wypełniając w ten sposób biblijny nakaz umieszczania imienia Boga na odrzwiach domu.

minhag

zwyczaje

(hebr. "zwyczaj") Lokalny obyczaj przekazywany z pokolenia na pokolenie, który została zaakceptowany przez prawo rabiniczne. Z biegiem czasu lokalne i regionalne prawa róznie się rozwijały.

minjan

Minimum dziesięciu dorosłych mężczyzn

(hebr. "liczba") Minimum dziesięciu dorosłych mężczyzn, których obecność jest konieczna, by odprawić nabożeństwo, niektóre obrzędy i odmówić modlitwy W judaizmie reformowanym do minjan wliczane sa także kobiety.

Miszna

zbiór nauk rabinackich

(hebr. "powtórzenie") Zbiór nauk interpretujących biblijne prawodawstwo (prawo pisane) oraz uznane obyczaje i praktyki religijne (prawo ustne), stanowiący podstawową część Talmudu.

Mizrachi

Organizacja Syjonistów - Ortodoksów, mająca zasięg światowy, w Holandii podporządkowana była Związkowi Syjonistów, propagowała powstanie państwa Izrael opartego na ortodoksji żydowskiej.

mizwa (micwot)

przykazanie

Przykazanie, pojedynczy obowiązek. W odróżnieniu od halachy stanowił spójny system prawa religijnego.

mohel

człowiek dokonujący obrzezania

Człowiek wykonujący zabieg rytualnego obrzezania.

mord rytualny

oskarżenie o mord rytualny

Oskarżenia wysuwane często przeciwko ludności żydowskiej o mordowanie chrześcijan w celach rytualnych. Antyżydowskie oskarżenia o rytualne mordy rozpowszechniły się w XII wieku, w państwach Europy Zachodniej. Często ich skutkiem były procesy sądowe, które wywoływały fale masowych, krwawych pogromów. Ich ofiarami stawały się całe gminy.

mykwa

rytualna łaźnia

Rytualna łaźnia, zbiornik wody służący do rytualnego oczyszczania ludzi lub przedmiotów, pozostających, z różnych względów w stanie nieczystości. Np. mykwa używana jest do obmywania po dotknięciu zmarłego bądź też przez kobietę po porodzie lub po zakończeniu menstruacji.