Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Woordenlijst


A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |

Begrip zoeken:  

Letter [ J ]


Jat

Aanwijsstokje

("Hand") Zilveren stokje met aan het uiteinde een handje met een uitgestoken wijsvinger. Een jat wordt in de synagoge gebruikt om de tekst van de tora aan te wijzen. Dit mag niet met een echte vinger gebeuren, omdat dan de tora beschadigd kan worden. Als daardoor letters onleesbaar worden, is de betreffende torarol niet meer het letterlijke woord van God.
Het woord jat is in het Nederlands nog steeds een alledaags woord voor hand. Een afgeleide daarvan is jatten: stelen.

Jesjiewa

Joodse hogere Talmoedschool

School voor de hogere studie door mannen van de Talmoed.

Jiddisch

Joodse volkstaal

Het Jiddisch ontstond in de middeleeuwen in Duitsland als een mengtaal van Duits en Hebreeuws. Het jiddisch werd in het alledaagse leven gesproken, terwijl het Hebreeuws de taal van de dienst in de synagoge bleef.
Ashkenazische Joden namen het Jiddisch mee naar andere landen waar zij zich vestigden, zoals Nederland, BelgiŽ en landen in Oost-Europa.
Tegenwoordig wordt het Jiddisch nauwelijks nog gesproken. Wel zijn Jiddische woorden doorgedrongen tot andere talen. In het Nederlands zijn nog steeds Jiddisch-hebreeuwse woorden gebruikelijk als jat, mazzel, tof, smeris, bajes, kosjer, goochem en alles kits.

Jodeneed

Vernederende vorm van de eed

De jodeneed bestond sinds de Middeleeuwen tot in de 19e eeuw. De eed werden joden opgedrongen en bestond uit vernederende rituelen. Daarbij moesten joden zichzelf vaak vervloeken. Sommige rituelen bij de jodeneed waren beledigend voor het joodse geloof.

Jodenrecht

Beschikkings- en beschermingsrecht over Joden

Beschikkings- en beschermingsrecht van vorsten over joden.

Jom Kippoer

Verzoendag, behorend tot de Hoge Feestdagen

("Verzoendag") De hoogste joodse feestdag waarmee de tien boetedagen eindigen die volgen op joods Nieuwjaar. Boetedoening en verzoening zijn de belangrijkste doelen van Jom Kippoer. Op deze dag wordt streng gevast.

Joods Historisch Instituut in Polen

In het Joods Historisch Instituut in Warschau worden de belangrijkste joodse archieven, boeken, tijdschriften en objecten bewaard die tijdens de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog in Polen gered konden worden.
Het instituut wil deze zaken als getuigenissen van het leven en sterven van joden vanaf hun vroegste vestiging tot aan de holocaust bewaren, onderzoeken en bestuderen.