Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Słowniczek


A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |

Wyszukiwarka:  

Litera [ C ]


Cadyk

W chasydyzmie przywódca duchowy

(hebr. "cadik” – mąż sprawiedliwy.) W tradycji żydowskiej jest to człowiek prawy, będący ostoją świata, ponieważ żyje według swojej wiary. W chasydyzmie cadykiem nazywano mistrza, rebego, który był przywódcą duchowym swojej społeczności, nauczającym o głębokich tajemnicach wiary za pomocą opowiadań i przypowieści.

chałat

długi czarny płaszcz

Długi , czarny płaszcz noszony przez ortodoksyjnych Żydów

challa

rodzaj szabasowego chleba

Szczególny rodzaj chleba, spożywany w czasie szabatu i w święta, zazwyczaj w kształcie warkocza (chałka).

Chanuka

święto świateł

( hebr. "poświęcenie”) święto świateł, upamiętniające wyzwolenie świątyni w Jerozolimie z niewoli greckiej przez Machabeuszy, co nastąpiło w 164 roku p. n. e. Zgodnie z tradycją Machabeusze wyświęcili ponownie światynię i chcieli zapalić świecznik. Znaleźli jednak tylko jeden mały pojemnik z rytualnie czystą oliwą. Niewielka ilość tej oliwy starczyła w cudowny sposób na zapalenie świecznika przez osiem dni. Na pamiątkę tego cuduw każdym żydowskim domu zapala się przez osiem dni coraz więcej światełek na ośmioramiennej Menorze, zwanej lampą chanukową lub "chanukiją".

Chasydyzm

Mistyczno - religijny ruch odrodzenia Żydów

Mistyczny ruch żydowskiego odrodzenia religijnego powstały w XVIII wieku na południu Rzeczpospolitej, przejęty później szeroko przez społeczności żydowskie z terenów Wielkopolski, Galicji, następnie dzisiejszej Ukrainy, Białorusi i Węgier. Ruch ten powstał w oparciu o nauki Izraela Ben Elieser Baal Szem Towa (zmarł w 1760 r.) Istotą chasydyzmu była nauka, iż Boga można odnaleźć wszędzie, jest on Panem wszelkiego stworzenia. Według chasydów Boga należy czcić radośnie, nie zaś poprzez smutek i post.

chazan

kantor w synagodze

Kantor, postać wiodąca podczas nabożęńśtw i kreator pieśni modlitewnych.

cheder

Tradycyjna, szkoła religijna dla małych chłopców żydowskich od 3 do 13 roku zycia

(hebr. pokój, izba) Tradycyjna, szkoła religijna dla małych chłopców żydowskich od 3 do 13 roku zycia,czyli do Bar micwy. Mieściła się zazwyczaj w mieszkaniu nauczyciela. Uczono w niej alfabetu hebrajskiego, Tory i Talmudu oraz podstaw prawa.

chewra

żydowskie stowarzyszenie dobroczynne

Tradycyjne żydowskie stowarzyszenie (bractwo) mające za cel dobroczynność lub rozwój duchowy swych członków.

chewra kadysza

bractwo pogrzebowe

( "święte bractwo"). Bractwo pogrzebowe, bezinteresownie zajmujące się umierającymi członkami gminy żydowskiej, bowiem zgodnie z tradycją nie można czerpać korzyści materialnych ze śmierci.

Chower

"przyjaciel Tory"

Chover (Chaver) oznacza właściwie słowo "przyjaciel". Określeniem tym wyróżniani byli holenderscy Żydzi szczególnie zasłużeni w studiach nad Torą. "Chover" (tzn. przyjaciel Tory) był tytułem honorowym, nadawanym przez rabina.

chupa

baldachim ślubny

Baldachim, pod którym młoda para bierze ślub.

cicit

frędzle

Frędzle przymocowane w czterech rogach tałesu, które mają przypominać o przestrzeganiu przepisów religijnych.

Czulent

tradycyjna, żydowska potrwa szabasowa

tradycyjne danie spożywane podczas obiadu w szabat. Przygotowywano je z grochu, ziemniaków, kaszy, cebuli i skrawków mięsa, do których dodawano przyprawy, czasem śliwki. Ponieważ w sobotę nie można było gotować czulent przygotowywano w piątek i zostawiano na noc na rozgrzanym piekarniku.