Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Walka urzędów przeciwko bandom


Na wzrost przestępczości władze zareagowały ostrym zastosowaniem prawa karnego i wydaniem na tym terytorium reguł w sprawie osadzania się i pobytu obcych.

Jednym z ważnych czynników, z którymi zbójcy mieli do czynienia była bezsilność autorytetów. Swoboda, z której korzystali w dużej mierze uzależniona była od umiejętności administracji, zmuszonej ucinać te wybryki. Aż do założenia Rzeczpospolitej Batawskiej w roku 1796, prowincja Groningen charakteryzowała się zaniedbaniem spraw sądowniczych. Nie mogło tu być mowy o aparacie policyjnym, więc prawo karne było najważniejszym środkiem, dzięki któremu można było utrzymać porządek publiczny.

Strach przed "oszustami i zbójcami"


W 1765 r. władze wydały regulacje o osiedlaniu się i pobycie Żydów. Bezpośrednim powodem tych regulacji był strach przed "dużą bandą zbójców i oszustów", którzy swoje "terytorium pracy" przenieśli z Niemiec do Holandii. Dokument ten jest dosłownym tłumaczeniem podobnego dokumentu z Münster. Środki służyły udoskonaleniu kontroli podróżnych. Teoretycznie pobyt kogoś bez dokumentu tożsamości stał się prawie niemożliwy.

Nadzór nad utrzymaniem tych środków zlecono także pracownikom transportu i urzędnikom państwowym. Przewoźnicy konni i wodni mogli przewozić ludzi, którzy przy wsiadaniu okazali dowód tożsamości, na nim zaznaczano dzień, miejsce i czas rozpoczęcia podróży. Obcy, lub osoby podejrzane bez ważnych dokumentów musiały od razu zostać wydalone z miasta lub ze wsi.
W 1774 r. Simon Natans otrzymuje list chroniący, żeby móc sprzedawać mięso List chroniący dla Simona Natansa z Noordbroek, żeby w jednej części prowincji Groningen mógł sprzedawać mięso.
(RHC GrA Tg 731 invnr. 6149)

Zaostrzone reguły dla kupców


Żeby oddzielić ziarno od plew, wykonywanie zawodu kupieckiego było obwarowane ostrymi regułami. Zabroniono chodzenia po domach z "towarami do sprzedaży, piosenkami, teatrzykami" i przedstawień przy domach. Żeby zagwarantować niemożność wydawania paszportów, czy dowodów osobom podejrzanym, żeby otrzymać paszport należało przedstawić zaświadczenie, że dana osoba nie budzi zastrzeżeń.

Za wyjątkiem gospód, mieszkańcy nie mogli oferować noclegu: Żydom, włóczykijom, znachorom, kuglarzom, żebrakom. Właściciele gospód musieli spisywać nazwisko i zawód Żydów, włóczykijów i żebraków oraz opisać ich budowę ciała i ubranie. Każdego wieczoru musieli to "sprawozdanie nocne" oddawać w administracji. W niektórych miejcach otwarto nawet specjalne noclegownie dla Żydów,

Te zaostrzone środki z 1765 r. nie przyniosły żadnego efektu. Nadal możliwy był nielegalny pobyt i praca. Powodem tego była według współczesnych "łagodność" administracji miejskiej, oraz to, że miejscowi urzędnicy nie mieli zbyt wiele ochoty, żeby istniejące reguły wprowadzać w życie.

Po spektakularnym napadzie w Helpman, koło Groningen, który wzbudził zainteresowanie wszystkich, zarząd miasta Groningen podjął inicjatywę, aby wprowadzić regulacje w całej prowincji. Wydany w 1774 r. dokument jest bardzo podobny do tego z roku 1765, z jednym dużym wyjątkiem: Parnasi z gminy żydowskiej otrzymali ważną rolę w kontroli nowoprzybyłych, tym samym miejscowi Żydzi przejęli część zadań urzędów.
"Rejestr nocny" "Rejestr nocny" z lat 1781-1782 Żydów, którzy przebywali w schronisku utworzonym dla obcych Żydów w Veendam-Wildervank.
(RHC GrA Tg 731 invnr. 6166)

Aby zapobiec napadom


Te środki miały tylko nikły efekt zapobiegający szerzeniu się przestępstw, największą przeszkodą w egzekwowaniu praw byłyregionalne różnice w prawodawstwie. Dopiero założenie w 1796 r. państwa centralnie sterowanego, zakończyło rozbicie na polu prawnym. Teraz skutecznie można było zwalczać bandy zbójeckie. Przenosiły więc one swoje "pole działania" coraz dalej do Niemiec, gdzie na dużych obszarach władza była jeszcze stosunkowo słaba.