Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Inicjatorzy nowoczesnego nauczania


Inicjatorzy założenia szkoły żydowskiej w Groningen, gdzie lekcje będą prowadzone w nowoczesny sposób, pochodzili z Niemiec, działali pod wpływem żydowskich przedstawicieli oświecenia, takich jak Moses Mendelsohn i Naphtaly Herz Wesseley.

Najwyższy rabin Izak Deen, potomek rodziny rabinów z Tykocina, pochodził właściwie z Kopenhagi. Przed przybyciem do Groningen mieszkał w Burgsteinfurt i był kolejno żonaty z córkami Salomona Michaela Davida z Hannoveru.

Salomon Michael David był wnukiem Michaela Davida, który, nie tylko założył żydowską Freischule (wolną szkołę) w Hannoverze, ale i dom dla osieroconych chłopców. Jeden z synów Michaela Davida - Meyer Michael David także założył żydowską szkołę dla chłopców. Był on pod wielkim wpływem idei Mosesa Mendelsohna, z którym bardzo się przyjaźnił.

Lekarz twórcą koncepcji nauczania


Twórcą koncepcji założenia szkoły był lekarz Dr. Moses Loewe lub Löw. Studiował on teologię i "nauki świeckie", w Berlinie oraz Pradze.

Berlin uważany był przede wszystkim za centrum żydowskiego oświecenia (albo Haskalah). Mimo, że mieszkał w Groningen dopiero od 1812 roku, to stworzył podstawy dla Tipereth Bachurim. Biorąc pod uwagę fakt, że w 1817 roku Loewe został powołany na sekretarza komisji do spraw szkoły dla okręgu Groningen, można wywnioskować, że cieszył się on dużym uznaniem społecznym.
Profesor Theodorus van Swinderen (1784–1851) mocno popierający emancypację Żydów Profesor Theodorus van Swinderen (1784–1851) mocno popierający emancypację Żydów.
(Ilustracja: RHC GrA Tg 1785 invnr. 16304)

Chrześcijański idealista


Oprócz tych dwóch osób, dużą rolę w założeniu szkoły odegrał mocno zaangażowany w chrześcijańską ideologię Theodorus van Swinderen (1784–1851). Był on profesorem na Uniwersytecie Groningen i przykładał wielką wagę do nauczania podstawowego. W latach 1807 do 1851 pracował jako wizytator. Sprawując tę funkcję był "siłą napędową" zmian w nauczaniu, na początku XIX wieku. Możliwe, że bez jego długotrwałego wsparcia ta instytucja nauczająca nigdy nie ruszyłaby z miejsca.
Również w innych miejscowościach wspierano eksperyment z Groningen.

Generalny komisarz do spraw nauczania, najbliższy doradca ministra, napisał do wszystkich administracji miast i gmin list, w którym kładł nacisk na udzielenie jak największej pomocy i bezpieczeństwa administracji i instytucjom nauczającym. Polecił także iść za przykładem tej szkoły.