Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Rodzina Hildesheim: Eliazar i syjonizm


Jednak urodzony w 1868 roku Eliazar był najbardziej znany ze wszystkich dzieci Hildesheimów.

Eliazer Hildesheim, przewodniczący Niderlandzkiego Związku Syjonistów, oddział w Groningen Lekarz z Groningen Eliazer Hildesheim, pierwszy przewodniczący Niderlandzkiego Związku Syjonistów, oddział w Groningen.
Fotografia: L. Ast Boiten en G. Zaagsma, De Folkingestraat. Geschiedenis van de joodse gemeenschap in Groningen, s. 103
Po zdobyciu wykształcenia w gimnazjum studiował medycynę na Uniwersytecie w Groningen. Jednak jego namiętnością był teatr, często tłumaczył sztuki teatralne i poezję, nad czym ubolewali jego rodzice, obawiając się że tym sposobem naraża się na zaległości w studiach.

Po zakończeniu studiów specjalizował się w Berlinie jako okulista. Wiódł bardzo ciekawe życie. Był lekarzem okrętowym na linii Java-Chiny-Japonia. W tym czasie był pod wrażeniem wierszy Chaima Nachmana Bialika (1873–1934), którego wolne tłumaczenia autorstwa Elizara, pojawiły się w popularnym "Het Noorden in Woord en Beeld" (Północ w słowie i obrazie).

Pogrom punktem zwrotnym


Ważnym punktem zwrotnym w myśleniu Żydów o integracji i o asymilacji był pogrom w mołdawskim Kiszyniowie, w kwietniu 1903 roku, w którym zamordowano prawie pięćdziesiąt osób. Fakt, że administracja państwowa wówczas nie ingerowała, był dla takich intelektualistów jak Hildesheim znakiem, że tylko narodowa żydowska ojczyzna stanie się antidotum na prześladowania.
Strona tytułowa książki Autoemancypacja Leo Pinskera Strona tytułowa niderlandzkiego tłumaczenia książki Autoemancypacja Leo Pinskera.
(RHC GrA Tg 368 invnr. 27)
Ruch syjonistyczny dążył do nowego poczucia żydowskiej wartości i żydowskiego państwa. Dyskusji podlegał tym samym proces asymilacyjny. Życie w harmonii z nieżydowskim światem wydawało się być często iluzją, a dalsze próby w tym kierunku doprowadziłyby w końcu do utraty własnej kultury i tożsamości. Syjoniści byli zdania, że Żyd może mieszkać tylko we własnym żydowskim państwie i tam mógłby być chroniony przed antysemityzmem i prześladowaniami.

Niderlandzki Związek Syjonistów


Dwa lata po pierwszym kongresie syjonistów w roku 1897 został założony "Nederlandse Zionisten Bond" (NZB/Niderlandzki Związek Syjonistów). Eliazar Hildesheim miał później zostać członkiem zarządu NZB. Z okazji pogromu w Kiszyniowie opublikował w 1903 roku książkę "Kiszyniew i syjonizm".

Treść książki była bardzo podobna do przesłania zawartego w dziele Leona Pinskera (1821–1891), pod tytułem "Automatyczna emancypacja, ostrzeżenie dla towarzyszy od rosyjskiego Żyda" wydanego w roku 1882. W tej książce Pinsker badał korzenie psychologiczne i socjalne antysemityzmu i nawoływał do utworzenia narodowego centrum do spraw emigracji. Pinsker urodził się w Tomaszowie w Polsce. W czasach młodości studiował w Odessie w szkole swojego ojca Simhaha Pinskera, który w Odessie był pisarzem i naukowcem.
Leo Pinsker (1821–1891), autor książki  Autoemancypacja Leo Pinsker (1821–1891), autor książki "Autoemancypacja, ostrzeżenie dla swoich rodaków napisane przez rosyjskiego Żyda".
(Fotografia: RHC GrA Tg 368 invnr. 27)

Wiara w przyszłość


Leon Pinsker był założycielem żydowsko-rosyjskiego tygodnika "Razwet" (Świt). Już sam tytuł jest programem wiary w przyszłość. Oprócz tego założył "Towarzystwo Krzewienia ideałów Haskali" Sprawdź hasło w glosariuszu wśród Żydów. W "Djen" (Dzień) nawoływał Żydów Odessy, żeby się asymilowali. Ale pogromy w Odessie w 1871 r. i w południowej Rosji w 1881 r., oraz wzrastający antysemityzm doprowadziły go do przekonania, że oświecenie to fiasko.

Fakt, że tak wiele dzieci z rodziny Izaka Hildesheima, było zafascynowanych syjonizmem jest godny uwagi, zwłaszcza jeśli zwrócimy uwagę na to, iż ten ruch był ostro zwalczany przez część holenderskich Żydów.

Ich zainteresowanie ruchem syjonistycznym może tłumaczyć wiedza i wschodnioeuropejskie pochodzenie dziadka Philipa Mozesa, a u starszych dzieci wysłuchiwanie przy stole historie rosyjskich zbiegów z roku 1881. W sensie geograficznym Groningen co prawda leżało na peryferiach świata żydowskiego, ale na przykładzie rodziny Hildesheim stało się wyraźne, że z żydowskiego punktu widzenia nie do końca tak jednak było.