Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De familie Hildesheim: huwelijkspolitiek


Het levensverhaal Philip Mozes Hildesheim is een voorbeeld voor hoe de juiste partnerkeuze gecombineerd met zakelijk talent in de 19e eeuw kon leiden tot grote stappen omhoog op de sociale ladder.

De winkel van Hildesheim De winkel van Hildesheim in de Folkingestraat.
Foto: particulier bezit
In januari 1830 trouwde Philip Mozes Hildesheim met Henderina Meijer de Haas. Zij was de tien jaar oudere weduwe van de bakker Philip Victors van der Reis. Haar eerste man stamde uit een geslacht van hoog in aanzien staande burgers in het nabij Groningen gelegen dorp Leek.

Na de dood van haar eerste man zette de weduwe de bakkerij in de Folkingestraat voort, hierin bijgestaan door een joodse en niet-joodse bakker. Vanaf herfst 1822 tot zijn huwelijk in januari 1830 is weinig bekend over Philip Mozes Hildesheim. Hij staat te boek als koopman, maar waarin hij handelde is niet aangetekend. Hij zal niet veel hebben verdiend, want bij zijn huwelijk overlegde hij een verklaring dat hij geen geld had om voor rechterlijke documenten te betalen.
Plattegrond met de oude en toekomstige situatie van de bakkerij, 1911. Plattegrond met de oude (links) en toekomstige (rechts) situatie van de bakkerij van Hildeheim in 1911.
(RHC GrA TG 1849 inv. nr. 10/1304)

Een grote zonde


De waarschijnlijke reden dat Philip Mozes boven zijn stand kon huwen, zien we veertien dagen na zijn trouwdag: dan namelijk wordt zijn zoon Izak geboren. Volgens de geldende waarden binnen de joodse gemeenschap van die tijd een grote zonde.

De kans die dit huwelijk hem bood om zijn economische positie te verbeteren, maakte Philip meer dan waar. Eerst alleen, en later geholpen door zijn stiefzoon en zoon wist hij de bakkerij uit te bouwen tot een winstgevende onderneming. Er werd overigens niet alleen brood gebakken, maar tevens gebak zoals we weten uit een reisverslag van zijn zwager Samuel Victors van der Reis.
Het joodse armenhuis aan de Schoolholm te Groningen Philip Mozes Hildesheim was actief in het bestuur van de armenkas, die onder andere het joodse armenhuis aan de Schoolholm in Groningen beheerde.
Foto: RHC GrA TG 818 inv. nr. G20-908d
Ook binnen de joodse gemeenschap verbeterde hij zijn sociale positie en drong door tot de bestuurlijke top van de joodse gemeente. Hij klom hij op van armbestuurder, via lid van de kerkenraad tot dagelijks bestuurder.

Eretitel


Daarnaast was hij jarenlang bestuurder van de begrafenisvereniging Gemiluth Chesadim Kabranimdiesen Begriff im Glossar nachschlagen. Voor zijn werk en inzet beloonde de opperrabbijn hem met de eretitel van chower (= vriend van de tora).

Bij zijn dood in 1880 liet Philip Mozes Hildesheim een groot vermogen na, dat voornamelijk bestond uit onroerend goed. Zijn levensverhaal is een voorbeeld voor hoe de juiste partnerkeuze gecombineerd met zakelijk talent in de 19e eeuw kon leiden tot grote stappen omhoog op de sociale ladder.