Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Rodzina Eisendrath w Dorsten


W 1811 roku po raz pierszy pojawia się nazwisko 27-letniego Samsona Nathana Eisendratha w księgach miejskich.

Metryka o przyjęciu nazwiska "Eisendrath" Metryka Rządu Pruskiego o przyjęciu nazwiska "Eisendrath" w październiku 1845 r.
Ilustracja: Żydowskie Muzeum Westfalii
Był trzecim Żydem, który otrzymał zgodę na osiedlenie się w Dorsten. Był żonaty z Julią Isaak. W 1812 roku w Amsterdamie, urodził się pierwszy syn Baruch. W następnych latach narodziły się następne dzieci, szacuje się, że było ich 18. W czasie ogłoszenia testamentu w 1855 roku, Julia i Samson mówią o 11 żyjących dzieciach: Baruchu, Davidzie, Mosesie, Levim, Nathanie, Oskarze, Jeanette, Cosmannie, Benjaminie, Adelheid und Evie.

Zgodnie z postanowieniem Gabinetu Rządu Pruskiego, od 1845 roku wszystkie dzieci musiały mieć nazwisko. Nathan zadecydował, że on i rodzina będą posługiwali się nazwiskiem Eisendrath, którym sam posługiwał się już od wielu lat. Nazwisko Eisendrath było dosyć niezwyczajne i w rodzinie interpretuje się je następująco: "Eisen" (żelazo), najtwardszy metal i "drath" (drut), jako nić wiążąca całą rodzinę. Nazwisko ma symbolizować siłę i jedność. Wszyscy współcześnie noszący to nazwisko pochodzą od praojca Samsona Nathana Eisendratha z Dorsten.
Wiesenstraße 10 w Dorsten Dom przy Wiesenstraße 10 w Dorsten byłe miejsce zamieszkania rodziny Eisendrath w roku 1910 r.
Fotografia: Żydowskie Muzeum Westfalii
Początkowo rodzina mieszkała poza murami miasta, ale już wkrótce Samson Nathan kupił przy Wiesenstrasse, niedaleko rynku, dużą działkę, a później dokupił do tego różne parcele. Dom przy Wiesenstrasse, w sąsiedztwie synagogi, był przez siedemdziesiąt lat mieszkaniem i miejscem prowadzenia interesów rodziny Eisendrath.

Poparcie dla wykształcenia dzieci


Dobrym duchem tego domu była Julia Eisendrath, która zmarła w 1878 roku w wieku 85 lat, żyła o 21 lat dłużej od swego męża. Potomkowie wspominają to jako matrchiarchat, gdzie Juila miała dużo do powiedzenia. Mówi się, że była dumna i pewna siebie. Przede wszystkim jednak była bardzo pracowitą i godną podziwu panią domu, która umiała prowadzić tak skomplikowany dom. Dzieci kochały ją i szanowały. Ona sama nie umiała ani czytać, ani pisać, ale wspierała wykształcenie dzieci.

Rodzina trzymała się razem, starsze rodzeństwo pomagało przy wychowaniu młodszego i wszyscy byli dla siebie dobrzy. Jeszce dzisiaj w amerykańskim klanie Eisendrathów aktualne jest motto, które swoje korzenie ma w historii z Dorsten: "Jeden za wszystkich wszyscy za jednego". Julia była uważana za szczodrą i dobroczynną wobec wszystkich biednych i potrzebujących obojętnie jakiego wyzania. Akta potwierdzają jej wsparcie dla szpitala katolickiego i budowy kościoła.
Statuty dorsteńskiej żydowskiej gminy wyznanowej z 1956 r. Statuty dorsteńskiej żydowskiej gminy wyznanowej z 1956 r., podpisane przez dwóch członków rodziny Eisendrath.
Ilustracja: Żydowskie Muzeum Westfalii
Samson "syn Nathana" stał się znaczącą osobistością w gminie żydowskiej w Dorsten. Był pierwszym przewodniczącym gminy, współautorem statutów założycielskich, odpowiedzialnym za finanse Gminy jak i stowarzyszenia Marksa-Haindorfa, ale spowodował także podział wewnątrz synagogi w Dorsten, co było wynikiem jego stosunku do reform.

Zaangażowanie na rzecz innych


Samson Nathan Eisendrath był na ówczesne czasy człowiekiem postępu. Nie tylko wysłał swoje dzieci do gimnazjum, ale angażował się w wykształcenie innych dzieci żydowskich. Zawodowao angażował się w handel, czyli skup i sprzedaż środków spożywczych, posiadał manufakturę, był czynnym rzeźnikiem i garbarzem. Jego synowie zostali kupcami i handlarzami, wśród nich można też znaleźć rzemieślników, garbarzy i wytwórców świec.
Z powodu rosnącego bogactwa, Samson Nathan był bardzo szanowanym obywatelem miasta Dorsten. Zmarł na długo przed swoją żoną, w roku 1857.