Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Nathan Eisendrath emigruje do Ameryki


W 1847 roku, bez centa w kieszeni, Nathan przybył do Ameryki.

Najpierw pracował jako goniec w drogerii, później spróbował w księgarni, a następnie pracował w fabryce mydła w Pittsburgu. Miał wiele różnych prac, ale żadnej stałej pensji.

Kiedy poszukiwał pracy przechodził koło fabryki mydła, gdzie akurat przeładowywano beczki z łojówką. Zaproponował pomoc i wysłano go do szefa. Kiedy wypełniał podanie o pracę wpisał tylko swoje nazwisko i miejsce urodzenia, ponieważ jeszcze nie władał językiem.

Czy to przypadek, że firmą kierował były współpracownik Bettinger? Nathan natychmiast dostał stałą pracę i Bettinger wyrównał stare długi z Dorsten.
Louis i Hannah Eisendrath ze swoimi dziećmi Louis i Hannah Eisendrath ze swoimi dziećmi Blanche i Samuelem w roku 1901, Manhattan Beach.
Fotografia: Żydowskie Muzeum Westfalii
Po tym szczęśliwym zrządzeniu losu Nathan po raz pierwszy napisał do Dorsten. Dzięki dużemu zastrzykowi pieniędzy jego interesy bardzo się ożywiły. Nathan był dziarskim i skorym do eksperymentów handlarzem i w końcu zaczął odnosić sukcesy.

Interesy w Filadelfii, Pitsburgu i Chicago


Jego interesy rozciągnęły się na Pfiladelphię, Pittsburg i Chicago. Handlował owocami, spiritualiami, artykułami z mydła i innymi produktami. W 1853 roku ostatecznie osiedlił się w Chicago. Pod wspólną nazwą "Nathan Eisendrath Company" zgromadził różne dziedziny handlu, między innymi bankowość, handel bydłem, hurt produktów żywnościowych, obróbkę skóry, ale także handel cegłą. Udziały Nathana w wytwórczości i sprzedaży cegły przyniosły firmie i całej rodzinie cenną pomoc w odbudowie po pożarze w 1871 roku.

W roku 1865 Nathan Eisendrath zaliczany był do najlepiej zarabiających Żydów w Chicago, jego ogólny kapitał w 1866 r. szacowano na 100.000 $ i więcej.

Od początku Nathan wspierał finansowo rodzinę w Dorsten i zachwycony opisywał rodzicom i rodzinie nowy kraj. W 1856 roku jako pierwsza do Chicago przybyła siostra Adelheid. W następnych pięciu latach przybili bracia Cosman, David, Levy, Benjamin i Moses, wraz z rodzinami, które liczyły nawet do dziesięciorga dzieci. W ciągu następnych dwudziestu lat do Ameryki wyjechali wszyscy żyjący członkowie rodziny Eisendrath, oprócz najstarszego syna Barucha, który wyjechał do Amsterdamu. Dzięki bardzo rozbudowanej sieci interesów brata wszyscy szybko znaleźli pracę.

Kontynuacje


Po krótkim wprowadzeniu, często nadal pracowali w branży, w której już odnosili sukcesy w Dorsten. Na przykład David, Moses i Levy Eisendrath pracowali w Dorsten jako garbarze. Jeszcze w 1864 r. Moses kupił kilkanaście działek poza miastem Dorsten, po to by "szkodliwe i dokuczliwe odchody i zapachy zwierząt i ich negatywny wpływ dla ludzi" nie wprowadzać do miasta.

Już w ciągu kilku lat wraz z braćmi założył dobrze prosperującą fabrykę przerobu skóry. David Eisendrath był jednym z pierwszych przedsiębiorców, którzy farbowali skórę. Do dzisiaj niektóre ważne firmy zajmujące się obróbką skóry w Stanach Zjednoczonych, należą do członków rodziny.
Wejście na cmentarz żydowski w Dorsten Brama wejściowa cmentarza żydowskiego w Dorsten: pomoc rodzin emigrantów potwierdziła ich wciążl żywe związki z miastem.
Fotografia: Żydowskie Muzeum Westfalii
W 1852 roku Nathan Eisendrath ożenił się w Pittsburgu z Helene Fellheimer, także z rodziny niemieckich emigrantów. Pierwszego Eisendratha w USA nazwano Benjamin Washington Eisendrath. Jego własna rodzina wciąż rozrastała się, ale i sprowadzenie całej rodziny składającej się z dziewięciorga rodzeństwa i ich partnerów oraz dzieci jest godne uwagi.

200 członków rodziny w Stanach Zjednoczonych


Z okazji przybycia w 1880 roku Evy Wolff-Eisendrath urządzono w Chicago dużą imprezę na wzrór niemiecki, z dużą ilością jedzenia i picia. Kiedy na przełomie stuleci Nathan umiera (1906), mówi się już o 200 członkach rodziny.

Jeszcze dzisiaj świadomość przynależności jest widoczna w pielęgnowaniu związków z krewnymi. Przez długie lata istniał "Eisendrath Cousins Club", w którym spotykano się co miesiąc, a raz w roku odbywało się spotkanie całej wielkiej rodziny.

Klub Kuzynów liczył w 1933 roku około 3000 członków. We wrześniu 1933 r. Klub interweniował u prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga w sprawie traktowania "Niemców wyznania mojżeszowego".

W 1867 r. Nathan Eisendrath po raz pierwszy wybrał się z rodziną w podróż do Europy. Jego syn Benjamin Washington został wysłany do internatu w Brukseli. Nawiązał kontakty w całej Europie. Drogi te prowadziły zawsze do Westfalii, do miasta rodzinnego Dorsten. Także później, członkowie rodziny odwiedzali Dorsten i groby swoich przodków. I tak w 1910 i 1922 roku polecili wyremontować cmentarz żydowski w Dorsten; w 2003 roku członkowie rodziny Eisendrath wsparli finansowo pracę Muzeum Żydów Westfalii w Dorsten.