Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Szalom Szachna (około 1510–1558)


Lublin żydowski słynął w dawnej Rzeczpospolitej jako centrum życia duchowego i naukowego polskich Żydów.

Uczeni w piśmie Uczeni w piśmie. Ilustracja z książki Andrzeja Żbikowskiego "Żydzi, antysemityzm, Holocaust"
Nie bez powodu nazywany był "Jerozolimą Królestwa Polskiego" i "Żydowskim Oxfordem". Ten zaszczytny tytuł przysługiwał tym gminom, które słynęły ze swojego przywiązania do religii, tradycji i uczoności.

Do przyznania Lublinowi tego tytułu przyczynił się największy w historii polskich Żydów uczony i myśliciel Szalom Szachna.
Żydowscy uczeni Żydowscy uczeni. Ilustracja z książki Andrzeja Żbikowskiego "Żydzi, antysemityzm, Holocaust"

Znamienita rodzina


Szalom Szachna urodził się około 1510 roku. Pochodził z wybitnego rodu związanego od dawna z Lublinem. Ojciec Szaloma, Josko był osobistym bankierem króla Polski i dzierżawcą królewskich podatków we Lwowie, Busku, Hrubieszowie, Lublinie i Chełmie. Należał do najbogatszych Żydów w tej części Królestwa Polskiego.

Posiadał majętności ziemskie na Rusi i jako jedyny lubelski Żyd cieszył się królewskim przywilejem zamieszkania w obrębie chrześcijańskiej dzielnicy. Po jego śmierci interesy i przywileje odziedziczył drugi z jego synów, Pesach.

Szalom poświęcił się karierze uczonego i rabina. Nauki pobierał u słynnego rabina z Pragi Jakuba zwanego Polakiem. Spędził na studiowaniu ksiąg kilka lat. Po powrocie do Lublina w 1530 roku Szalom Szachna został mianowany rabinem i rozpoczął nauczanie w założonej przez siebie Jesziwie.

W jego szkole nauki pobierali studenci z terenu całej Polski, Czech i Niemiec. Głównym przedmiotem nauczania było prawo talmudyczne zwane "Halacha" oraz sam TalmudSprawdź hasło w glosariuszu, w niewielkim tylko stopniu nauki świeckie.

Najsłynniejszym uczniem Szachny został Mojżesz Isserles, późniejszy rektor krakowskiej jesziwy, autor wybitnych dzieł z zakresu prawa talmudycznego, filozofii i astronomii.