Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De kandidaat met de muts


Na de dood van koning Stefan Batory in 1587 brak in Polen een interregnumcrisis uit.
De Poolse adel kwam bijeen om over een nieuwe koning te beraadslagen.

De Poolse adel onderhandelt over de verkiezing van de nieuwe koning De onderhandelingen van de adel tijdens de verkiezing van de nieuwe koning. Barnardo Belotto "Canaletto" 1778. Het origineel bevindt zich in het Volksmuseum te Warschau.
Daarbij kwam het tot een strijd tussen de adel en de magnaten, die het eigenlijke recht bezaten om de nieuwe koning te kiezen. Het werd steeds moeilijker om tot een beslissing te komen, omdat bovendien nog de tijd drong. Tijdens een van de eindeloze debatten waarbij te voorzien was dat het opnieuw niet tot een resultaat zou komen, riep opeens iemand uit volle borst: "Wij willen Saul!"

"Leve koning Saul"


Merkwaardigerwijs waren alle aanwezigen het met dit voorstel eens. De bijeengekomen delegatie bekrachtigde dit voorstel nog door luid "Vivat Saul Rex !!!" te roepen. Er werd geen enkele stem tegen Saul uitgebracht en niemand sprak zijn veto uit. Niemand was tegen deze beslissing. De verkiezing werd dankzij deze uitroep rechtsgeldig! Polen had meteen een nieuwe koning.
Het herdenkingsmonument op de plaats waar de adel tien nieuwe koningen koos Het herdenkingsmonument dat in het jaar 1997 opgericht werd op de plaats waar in de jaren 1575–1764 de adel tien nieuwe koningen koos.
Foto: Z. Wałkowski
De nieuw gekozen koning Saul besteeg het podium, nam zijn muts van vossenbont af, boog voor het publiek en sprak met de volgende woorden zijn dank uit: "Het spijt mij, maar ik kan de troon niet langer dan een nacht bestijgen. Morgen is sabbat en welke fatsoenlijke jood werkt op de sabbat?"

De sabbat was dus de reden dat hij vrijwillig afdankte. Maar volgens de legende heeft hij tijdens zijn eendaagse heerschappij veel speciale rechten ten gunste van de Poolse joden uitgevaardigd.
Sigismund III Wasa, koning van Polen Sigismund III Wasa, koning van Polen in de jaren 1587 - 1632. Reproductie van de hand van Jan Matejko uit het jaar 1892.

Saul werd een speciale dienaar


De volgende koning, die na het aftreden van Saul gekozen werd, was Sigismund III Wasa. In 1589 zette hij Saul op de lijst van speciale koninklijke dienaren. Tot zijn dood droeg Saul een gouden ketting met de afbeelding van de witte adelaar om zijn hals – het symbool van de macht van de koninklijke dienaren. Bovendien mocht hij ook zijn eigen wapen voeren.

Na deze gebeurtenis kreeg bij de bijnaam "Wahl".
Of dit verhaal op waarheid berust, is moeilijk te zeggen. Maar zoals men weet steekt in iedere legende een korreltje waarheid. De enige aantekeningen over deze gebeurtenis heeft men in een geschiedenisboek, dat voor de oorlog op joodse scholen gebruikt werd en de de "Joodse Encyclopedie", die in 1912 in Petersburg verscheen, gevonden. Wat we echter met zekerheid weten, is dat de persoon Saul Wahl geleefd heeft.