Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Ulice sławnych lublinian


Z Lubelszczyzną zawiązany były również losy żydowskiej poetki Franciszki Arnsztajnowej.

Bernard Meyerson z córkami Bernard Meyerson z córkami. Po lewej stronie Franciszka.
Fotografia ze zbiorów Muzeum Literackiego Józefa Czechowicza w Lublinie
Urodziła się ona w Lublinie w 1865 roku. Jej ojciec Bernard Meyerson był kupcem. Dał swej córce staranne wykształcenie. Franciszka po ukończeniu gimnazjum żeńskiego w Lublinie, studiowała na wyższych studiach pedagogiczno – przyrodniczych w Niemczech. Już wówczas zaczęła tworzyć pierwsze poematy i wiersze.
Portret Franciszki Arnsztajnowej Portret Franciszki Arnsztajnowej.
Fotografia ze zbiorów Muzeum Literackiego Józefa Czechowicza w Lublinie.
W 1885 roku wyszła za mąż za sławnego lubelskiego lekarza Marka Arnsztajna. Franciszka Arnsztajnowa należała do najbardziej zasłużonych postaci kulturalnego Lublina, dzieląc życie pomiędzy twórczość poetycką, a działalność społeczno – oświatową.

Wiersze i opowiadania


W swej twórczości mówiła o problemach biedoty żydowskiej, wspaniałych zabytkach Lublina, nawiązywała do historii państwa polskiego. Oprócz poezji pisała opowiadania, artykuły do gazet oraz utwory sceniczne. Swe prace publikowała w wielu czasopismach.

Na dowód mocnego zaangażowania się w sprawy polskie Franciszka tworzyła w języku polskim. Po stracie całej rodziny w Lublinie, samotna i opuszczona przeniosła się na krótko przed wybuchem wojny do Warszawy.

Podczas okupacji znalazła się na terenie getta. Nieznane są ostatnie chwile jej życia. Prawdopodobnie została zamordowana w obozie w Treblince w sierpniu 1942 roku. Rodzinne miasto uczciło jej pamięć nazwą ulicy.

Henryk Wieniawski


Swego nazwiska "użyczył" ulicy również Henryk Wieniawski, światowej sławy żydowski skrzypek, wirtuoz i kompozytor. Urodzony w Lublinie w 1835 roku, przez długi czas mieszkał w kamienicy przy Rynku. Henryk już jako ośmiolatek zdradzał nieprzeciętny talent muzyczny.

Wyjechał więc na stypendium do Paryża, by pobierać nauki w tamtejszym konserwatorium. W Paryżu występował na wielu publicznych koncertach. Zakończył naukę otrzymując pierwszą nagrodę. Studia muzyczne uzupełniał w Petersburgu. Realizowane w następnych latach trasy koncertowe obejmowały całą Europę, a także Kanadę, Meksyk i Kubę.

Ordery i odznaczenia


Po powrocie do Europy podjął pracę pedagogiczną w Brukseli, by kształcić młodych muzyków.

Za swoje kompozycje uhonorowany został złotym medalem "Za zasługi dla Nauki i Sztuki”. który wręczył mu sam król Prus. Orderem Wazów obdarował go król Szwecji, a król Dani przyznał mu ważne duńskie odznaczenie, Order Dannebroga I klasy.

Wieniawski otrzymał również cenne odznaczenie od cara Rosji (Order św. Anny) oraz od Sztokholmskiej Akademii Sztuk Pięknych. Wszystkie te medale i odznaczenia świadczą o tym jak wysoko Europa ceniła sobie muzykę Henryka Wieniawskiego hören Sie dazu einen kurzen Audiobeitrag.

Henryk Wieniawski zmarł w 1880 roku. Pozostawił po sobie ponad 50 różnorodnych kompozycji. By upamiętnić jego twórczość, rokrocznie organizowane są w Lublinie Międzynarodowe Konkursy Młodych Skrzypków im. Henryka Wieniawskiego.

W Groningen...





W Westfalii...