Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De straten van bekende persoonlijkheden uit Lublin


Het lot van de joodse dichteres Franciszka Arnsztajn is ook met de regio Lublin verbonden.

Bernard Meyerson met zijn dochters Bernard Meyerson met zijn dochters. Links Franciszka Arnsztajn.
Foto: Fotoarchief Literair Museum van Jozef Czechowicz in Lublin.
Zij werd in 1865 in Lublin geboren. Haar vader Bernard Meyerson was koopman. Hij zorgde voor een goede opleiding van zijn dochter. Na het examen aan het meisjesgymnasium in Lublin volgde zij een pedagogisch-natuurwetenschappelijke studie in Duitsland. Reeds in die tijd begon zij eerste gedichten te schrijven.
Portret van Franciszka Arnsztajn Portret van Franciszka Arnsztajn.
Foto: Fotoarchief Literair Museum van Jozef Czechowicz in Lublin
In 1885 trouwde zij met de bekende Lubliner arts Marek Arnsztajn. Franciszka Arnsztajn behoorde tot de zeer verdienstelijke persoonlijkheden van Lublin, zowel op het gebied van de poŽzie als ook in het maatschappelijk-culturele leven.

Gedichten en vertellingen


In haar werken roert zij de problemen van de joodse armoede aan, beschrijft de heerlijke bezienswaardigheden van Lublin en haakt in op de geschiedenis van de Poolse staat. Behalve gedichten schreef zij vertellingen, artikelen voor kranten en toneelstukken. Haar werken werden in vele tijdschriften gepubliceerd.

Ze schreef in het Pools, wat bewees dat zij zich zeer voor de Poolse problemen interesseerde. Nadat Franciszka haar hele familie in Lublin verloren had, trok zij kort voor de uitbraak van de oorlog alleen en verlaten naar Warschau.

Tijdens de bezetting was zij in het Warschauer getto ingesloten. Over de laatste maanden van haar leven is niets bekand. Waarschijnlijk werd zij in augustus 1942 in Treblinka vermoord. Haar geboortestad heeft ter herinnering een straat naar haar genoemd.

Henryk Wieniawski


Een andere bekende persoon was Henryk Wieniawski, de wereldberoemde joodse violist, virtuoos en componist. Hij werd in 1835 in Lublin geboren; lange tijd woonde hij in een huis aan de markt. Reeds op achtjarige leeftijd gaf Henryk blijk van een ongelooflijk muzikaal talent.

Hij ging naar Parijs om zich aan het conservatorium in die stad verder te ontwikkelen. In Parijs trad bij bij vele concerten op. Hij heeft zijn muziekopleiding met het behalen van de Eerste Prijs afgesloten. Hij verdiepte zijn muziekstudie in St. Petersburg. Zijn in de volgende jaren ondernomen concertreizen voerden door Europa, Canada, Mexico en Cuba.

Na zijn terugkeer begon de jonge musicus in Brussel te onderwijzen. Voor zijn composities werd hij met de gouden medaille "voor wetenschappelijk en culturele verdiensten" onderscheiden, die hem door de koning van Pruisen verleend werd. De Wasa-orde werd hem door de koning van Zweden verleend en de koning van Denemarken schonk hem een belangrijke Deense onderscheiding, de "Dannebrogorde eerste klasse".

Wieniawski ontving ook andere belangrijke onderscheidingen, zoals de "Orde van de Heilige Anna" van de Russische tsaar en een orde van de kunstacadmie van Stockholm. Dat toont hoe zeer de muziek van Wieniawski in Europa gerespecteerd werd.

Henryk Wieniawski stierf in 1880. Hij heeft meer dan 50 composities nagelaten. Om zijn kunstwerken te vereeuwigen werden in Lublin internationale concoursen voor jonge violisten onder de naam van Henryk Wieniawski georganiseerd hören Sie dazu einen kurzen Audiobeitrag.

En in Groningen...





En in Westfalen...