Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Glejt dla Żydów


Glejt, albo "Schutzbrief" (list chroniący), określa ochronę, którą władca terytorium obejmuje podróżującego po jego terytorium, otrzymywano go za wpłatą określonej sumy. List miał uchronić przed niebezpieczeństwem w drodze oraz kradzieżą.

W okresie pomiędzy średniowieczem, a czasami nowoczesnymi, Żydzi opuszczając zamieszkiwane terytorium byli zmuszeni we wszystkich miejscach po których podróżowali do uiszczania pewnej kwoty. Praktyka wszędzie wyglądała różnie.

W zamian otrzymywali prawo do zajmowania się handlem i prowadzenia działalności gospodarczej. Mieli zapewnioną ochronę, w razie bezprawnych ataków; wolno im było osiedlać się tylko w określonych miejscach.

Ważne źródło dochodów


Właściciele ziemscy czerpali z tego tytułu duże korzyści i stało się to powodem sporu pomiędzy właścicielami ziemskimi a niższymi stanami. Główny glejt żydowski biskupstwa Münster z roku 1662 wspomina, że Żydzi otrzymywali glejt na określony czas (10 lat), za sumę 5.000 talarów. Później za każdy następny rok należało uiścić sumę 1.100 talarów. Do tego dochodziły jeszcze inne wydatki i opłaty.
Spór prawny pomiędzy władcą zamku Lembeck, Grafem von Westerholt, a biskupami Münster o ważność żydowskich glejtów, ciągnął się przez dziesiątki lat, aż do sądu królewskiego Rzeszy. W wielu przypadkach, rezydujący szlachcic brał w niewolę Żydów poruszających się po jego terytorium i wymuszał na nich opłaty za glejt. Tak było też w przypadku Jacoba Kaufmana, który posiadał ważny glejt z Kleve.