Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Vrijgeleide voor joden


Vrijgeleide of "vrijbrief" betekent de bescherming die de landsheer de reiziger tegen een bepaalde heffing binnen zijn gebied bood, om hem tegen de gevaren op de weg en tegen roofridders te behoeden.

De joden werden in de periode tussen de Middeleeuwen en de moderne tijd gedwongen om bij het verlaten van hun woonplaats, alsmede in alle plaatsen waardoor ze reisden, een belasting te betalen. Dit gebeurde in alle gebieden op een verschillende manier.

Als tegenprestatie hadden ze het recht om handel te drijven en een ambacht uit te oefenen; ze werden tegen onrechtvaardige aanvallen in bescherming genomen, maar mochten zich slechts op bepaalde plaatsen vestigen.

Belangrijke bron van inkomsten


Dit systeem betekende een belangrijke bron van inkomsten van de landsheren en was daarom vaak het onderwerp van geschillen tussen landsheren en de lagere adel. In de "hoofdvrijgeleide" voor joden van het prins-bisdom Munster van 1662 staat dat joden voor een bepaalde tijd (10 jaar) voor een bedrag van 5.000 rijksdaalders geleid werden. Later moesten ze ieder jaar nog een bedrag van 1.100 rijksdaalders betalen bovendien nog andere belastingen en kosten.
Het geschil tussen de slotheer van Lembeck, graaf Westerholt, en de prins-bisschoppen van Munster over de geldigheid van de vrijgeleide voor joden duurde tientallen jaren en kwam voor het Reichskammergerecht. In vele gevallen had de adellijke heer van Lembeck namelijk joden, die door zijn gebied reisden, gevangen genomen en hen vrijgeleidegeld afgeperst, zoals in het geval van Jacob Kaufman, die over een geldige vrijgeleide uit Kleef beschikte.