Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


"Lubliner Tugblat"


Pierwsza codzienna gazeta "Lubliner Tugblat" (Dziennik Lubelski) ukazała się po raz pierwszy 15 stycznia 1918 roku.

Pierwsza strona czasopisma "Lubliner Tubglat" Pierwsza strona dziennika "Lubliner Tubglat" z 1918 roku. Fotografia z ksiązki Jacka Zielińskiego "Żydzi lubelscy"
Był to jedyny żydowski dziennik, który ukazywał się w Lublinie przez cały okres międzywojenny od 1918 do 1939 roku. Ostatni jego numer opublikowano 8 września 1939 roku. Wydawana była tylko w języku jidysz. Nakład dzienny gazety wynosił ponad 1200 egzemplarzy.

Czytelników jednak było o wiele więcej, gdyż kupujący po przeczytaniu pożyczali ją swoim bliskim lub znajomym, zwłaszcza wydanie piątkowe.
Ulica Królewska w Lublinie Ulica Królewska w Lublinie. Pocztówka z początku XX wieku.

Nowe doniesienia


Pojedynczy, czterostronicowy numer kosztował początkowo 10-15 groszy, wydanie weekendowe kosztowało 20 groszy. Gazeta deklarowała się jako bezpartyjna, podawała jednak wszystkie nowinki polityczne z terenu całej Lubelszczyzny. Adresowana była do całej społeczności żydowskiej, redagowana bardzo przystępnie, była zrozumiała nawet dla słabo wykształconych Żydów.

Niestety na skutek nieustających kłopotów finansowych, gazetę drukowano na gorszym gatunku papieru niż polskie czasopisma i w dużo skromniejszej szacie graficznej. Gazetę wspierali Żydzi - Lublinianie, którzy wyemigrowali do Ameryki. O mieszkańcach Lublina na emigracji pisał dziennik kilkakrotnie, między innymi z okazji Stowarzyszenia Lublinian-Żydów w Nowym Yorku.

Czxytelnicy z Ameryki


Gazeta miała też sporo odbiorców za granicą, przeważnie w Ameryce. Przez długi okres czasu na czele redakcji gazety stał Jankiel Nissenbaum, lubelski pisarz i publicysta. Drukarnia mieściła się przy ul. Królewskiej 13.
Piewsza strona czasopisma "Lubliner Tubglat" Jedno z ostatnich wydań gazety "Lubliner Tubglat"
W latach trzydziestych "Lubliner Tugblat" był zdecydowanie najpopularniejszym dziennikiem w Lublinie, uważany był za interesujący i chętnie czytywany przez wszystkich mieszkańców żydowskiego Lublina i okolic.

Kres istnienia gazety spowodowany był gwałtownym zbombardowaniem Lublina przez wojska niemieckie 9 września 1939 roku. Niestety w archiwach i bibliotekach lubelskich nie zachowały się pełne roczniki "Tugblatu", pozostały jedynie pojedyncze egzemplarze.