Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Het einde van de joodse stad


De joodse stad hield in het voorjaar van 1942 op te bestaan.

Ruines van de Szeroka-straat Ruines van de Szeroka-straat, 1943.
Foto: Collectie Simcha Wajs / "Brama Grodzka – Teatr NN"
Tegen honger, vuur en oorlog kon ze niet op. Op 17 maart pakten de eerste anderhalf duizend mensen hun overgebleven spullen in gingen naar de overslagplaats, dus naar de grote synagoge. In april werd het Lubliner getto opgeheven. Het "jodenprobleem" werd in Lublin definitief opgelost.

De bewoners van de grote joodse stad reisden via het laadperron achter het plaatselijke slachthuis in de dood, naar Sobibór en Bełżec. De mensen hadden kostbaarheden, foto’s en souvenirs in hun koffers. Ze namen de smaak van zure appels, van maanzaadlekkernijen, makage en het beschuit, dat nergens op de wereld zo smaakte en van de zouten haringen mee. De puinhopen die van de joodse wijk overbleven, werden definitief ter ere van het luidkeels gevierde tienjarige jubileum van de Volksrepubliek Polen opgeruimd. Van de straten Krawiecka, Jateczna, Ciasna, Wąska, Szeroka en andere bleef geen steen over. Het Lubliner Atlantis was verwoest...
Ruines van de Kleermakers-straat Ruines van de Kleermakers-straat uit het jaar 1944, fotograaf onbekend.
Foto: Collectie Simcha Wajs / "Brama Grodzka – Teatr NN"

Herinneringen aan een jeugd in Lublin


De mensen die gered werden, komen soms terug om het model van de joodse stad te bekijken en de beelden van een gelukkige kindsheid in herinnering te roepen, bijvoorbeeld het schaatsen op een speciale kunstijsbaan in de Unia-Lubelska-straat of sleetje rijden in het Saski-park en de heerlijke pannekoeken in de Chmielewski-banketbakkerij in de Krakauer voorstad. Deze mensen glimlachen melancholisch, wanneer ze de kleine huizen en stegen van de stad van hun jeugd zien. Het is alleen al wegens deze kleine glimlach de moeite waard om de joodse wijk in Lublin van de vergetelheid te redden.