Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De handelswijk


Lublin was geen industriestad en in Poolse bedrijven werden geen joden in dienst genomen.

Inwoners van de joodse buurt Inwoners van de joodse buurt. Prentbriefkaart uit de jaren 1920.
Daarom hield zich een groot deel van de joden met handel en ambacht bezig. In de handelsstraten heerste gewoonlijk een druk verkeer hören Sie dazu einen kurzen Audiobeitrag. Niet alleen de burgers van Lublin, maar ook vele bezoekers uit de naburige kleinere steden verdrongen er zich, rumoerig, ze lachten en maakten ruzie. Zo ging het de hele week, behalve op de sabbat  Deze term opzoeken in het glossarium en op feestdagen.

Op feestdagen veranderde de joodse wijk zijn gezicht. De zaken, werkplaatsen en kleine fabrieken waren gesloten. De lastdragers en koetsiers hadden vrij. Ook de verkopers en handelaren verdwenen uit de straten. De joden waren feestelijk gekleed. De mannen in plechtige zijden mantels en de vrouwen in feestelijke kleding gingen naar de gebedshuizen, ze maakten een wandeling of gingen op bezoek bij familieleden of vrienden.
Gezicht vanuit de Mostowa-straat op de Ruska-straat en de orthodoxe kerk Gezicht vanuit de Mostowa-straat op de Ruska-straat en de orthodoxe kerk. De jaren 1930. Fotograaf onbekend.
Foto: "Brama Grodzka – Teatr NN"

Bepaalde takken van handel en beroep


Net zoals in andere steden waren sommige straten in Lublin met een speciale branche verbonden. De Nowa-straat (Nieuwe Straat) was bekend vanwege de verkoop van kleding. De verkopers hadden meestal een eigen kleermakerij en vervaardigden de verkochte kleren zelf. Men noemde ze "Ramschmacher" (ramsjmakers) of "Schundmacher" (rommelmakers). Hier streed men in de waarste zin van het woord om klanten, omdat de concurrentie zo groot was.

In de Kowalska-straat waren vele lederwarenzaken; in de Cyrulicza- en Furmańska-straat hielden zich de lastdrager op. Algemeen bekend waren hier twee binnenplaatsen waar kleinhandelaren uit de naburige stadjes aankwamen. Ze brachten kant-en-klare producten mee en voerden grondstoffen en andere waren uit. Weefsels, wol en katoen kon men in de winkels in de Lubartowska-straat kopen.

De grootste handelsstraat was de Ruska-straat, een van de weinige straten die ook tegenwoordig nog bestaan. Hier verliep de hoofdweg naar Roesië, vandaar de naam van de straat.
Markt in der Świętoduska-straat Markt in der Świętoduska-straat, 1942.
Foto: Collectie Roman Krawczyński / "Brama Grodzka – Teatr NN"
De joodse markt strekte zich aan de oever van de rivier Czechówka, van de Lubartowska- tot de Nadstawnastraat uit. Daar vond men kleine stalletjes die 's nachts gesloten waren. In de eerste plaats werd vis verkocht, bovendien vlees. Er waren meer dan 50 van zulke stalletjes.

kleine joodse markt


Een kleine joodse markt bevond zich op een pleintje tussen de Szeroka- en de Kowalska-straat, direct achter de Brama Grodzka. Daar werd alleen af en toe handel gedreven. Men verkocht daar een voor Lublin specifieke lekkernij, die "bubelach" heette. Dat was tulband van boekweit, die in speciale vormen gebakken werden. Man at ze warm, met boter. Hier werden ook krakelingen verkocht. Niet ver hier vandaan, op de hoek van de Zamkowa- en de Krawiecka-straat bevond zich een goedkoop joods restaurant. Daar aten vooral Lubliner kunstenaars, die vaak geen geld voor dure restaurants hadden. Hier bloeide het maatschappelijke leven. Een duur joods restaurant bevond zich in de Lubartowska-straat 15. Hier kwamen vooral welgestelde mensen en dronken op geslaagde zaken.