Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Majer Rosenzweig (1877–1961)


Majer Rosenzweig urodził się 8 czerwca 1877 roku na Wieniawie, będącej wówczas małym podlubelskim osiedlem.

Skrzyżowanie ulic Lubartowskiej z Kowalską w Lublinie Skrzyżowanie ulic Lubartowskiej z Kowalską.
Fotografia: Stefan Kiełsznia 1938 rok / Archiwum Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN”
Pesa była drugą żoną Majera. Jego pierwszą żoną była Chaja Sura Wajntraub, z którą Majer miał córeczkę Miriam (urodzoną w 1902 roku). Niestety Chaja zmarła rok później, przy porodzie drugiego dziecka. Jeszcze w tym samym 1903 roku Majer pojął za żonę Pesę i przeprowadził się do Lublina. Zamieszkali w kamienicy przy skrzyżowaniu ul. Lubartowskiej z ulicą Kowalską.
Sklepy w kamienicy przy ulicy Lubartowskiej 1 Kamienica przy ulicy Lubartowskiej 1.
Fotografia: Stefan Kiełsznia, 1938 rok / Archiwum Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN"
Pierwszy syn Majera i Pesy przyszedł na świat dwa lata po ślubie rodziców, w 1905 roku w Lublinie. Otrzymał imiona Moszek Aron. Drugi syn, Izaak Lejb urodził się dwa lata później. Rodzina żyła bardzo skromnie.

Wielu ubogich Żydów


Lublin w tym okresie posiadał drugą co do wielkości po Warszawie gminę żydowską. Zdecydowana większość lubelskich rodzin żydowskich żyła bardzo ubogo. Lubelscy Żydzi trudnili się wówczas drobnym handlem. 62 % Żydów zajmujących się handlem stanowili kramarze, uliczni sprzedawcy i przekupnie.
Widok na dzielnicę żydowską i Stare Miasto w Lublinie Panorama dzielnicy żydowskiej i Starego Miasta. Lata 30-te XX wieku.
Fotografia: Jan Bułhak. / Archiwum Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN"
Oczywiście w Lublinie nie brakowało również zamożnych kupców, których kontakty handlowe sięgały Gdańska, Petersburga a nawet Wiednia, ale była to bardzo mała grupa. W większości przypadków były to małe sklepiki lub zakłady rzemieślnicze, w których pracowała raptem jedna osoba, z trudem utrzymująca całą wielodzietną rodzinę. Większość żydowskich mieszkań składała się z jednego pomieszczenia, które służyło za pokój, kuchnie oraz łazienkę. Mieszkały w nich częstokroć całe wielopokoleniowe rodziny, składające się z kilkunastu członków.

Wzrost liczby żydowskich mieszkańców


Jednocześnie ciągle wzrastała liczba żydowskich mieszkańców miasta. W 1893 roku na 46.000 Lublinian 21.000 było Żydami. Przed samym wybuchem I wojny światowej, w 1913 roku, gdy w Lublinie żyło 77.000 ludności społeczność żydowska liczyła 38.000 osób. Wiele z tych osób, decydowało się na opuszczenie kraju w poszukiwaniu lepszej pracy i poprawy warunków życia.