Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Majer Rosenzweig (1877–1961)


Majer Rosenzweig werd op 8 juni 1877 in Wieniawa geboren. Wieniawa was in die tijd een kleine nederzetting in de buurt van Lublin.

Kruispunt Lubartowska- en Kowalska-straat in Lublin Kruispunt Lubartowska- en Kowalska-straat.
Foto: Stefan Kiełsznia, 1938 / "Brama Grodzka – Teatr NN"
Pesa was Majer’s tweede vrouw. Zijn eerste vrouw heette Chaja Sura Wajntraub, met wie Majer een dochter Miriam (geb. in 1902) had. Chaja is helaas een jaar later bij de geboorte van haar tweede kind gestorven. Nog in hetzelfde jaar trouwde hij met Pesa en samen verhuisden ze naar Lublin. Ze woonden in een huis in de buurt van het kruispunt van de Lubartowska- en de Kowalskastraat.
Winkels in een huis in de Lubartowska-straat Een huis in de Lubartowska-straat 1.
Foto: Stefan Kiełsznia / "Brama Grodzka – Teatr NN"
De eerste zoon van Majer en Pesa werd in 1905 in Lublin geboren, twee jaar na de bruiloft van zijn ouders. Hij kreeg de naam Moszek Aron. De tweede zoon, Izaak Lejb werd twee jaar later geboren. De familie leefde steeds zeer ingetogen.

Vele tot armoede vervallen joden


De joodse gemeente in Lublin was in die tijd de op een na grootste na Warschau. De meeste joodse families in Lublin leefden in zeer arme omstandigheden. De Lubliner joden waren meestal kleinhandelaar van beroep.
62% van de joden die handel dreven, waren straat- en marktkooplui of kramers.
Panorama van de oude stad en de joodse stadswijk in Lublin in de jaren 1930 Panorama van de oude stad en de joodse stadswijk in Lublin in de jaren 1930.
Foto: Jan Bułhak / "Brama Grodzka – Teatr NN"
In Lublin woonden natuurlijk ook vermogende handelaren, die handelscontacten in Gdańsk (Danzig), Petersburg en zelfs Wenen hadden, maar dat was maar een heel klein groepje. De meesten hadden slechts kleine zaken of handwerkbedrijfjes waar maar net één persoon werkte, die met moeite voor het levensonderhoud van zijn kinderrijke familie kon zorgen. Het merendeel van de joodse woningen bestond uit een vertrek, dat als woonkamer, keuken en badkamer diende. In zulke woningen woonden vaak verschillende generaties samen, die uit ongeveer tien familieleden bestonden.

Het inwonertal nam toe


Tegelijkertijd groeide het aantal joodse inwoners gestadig. In 1893 waren er 21.000 joden onder de 46.000 inwoners van Lublin. Kort voor de uitbraak van de Eerste Wereldoorlog in 1913 telde de joodse bevolking 38.000 personen, terwijl Lublin in totaal 77.000 inwoners had. Veel van deze mensen hebben besloten om uit Polen te vertrekken, in de hoop ergens anders beter werk en betere levensomstandigheden te vinden.