Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Feestdagen en gebruiken


Er kwamen steeds talrijke chassidim naar de residentie van de "ziener" in Lublin, in 't bijzonder tegen het einde van de week, wanneer de sabbat begon.

Menora uit de Maharshal–synagoge Menora uit de Maharshal–Synagoge. Tekening van Richard Henker uit het boek van Majer Bałaban: "Die Judenstadt in Lublin" (De jodenstad in Lublin).
Zo konden zij dit belangrijke joodse feest samen met hun Saddik vieren. Zo werd vrolijk met dansen en zingen gevierd. De sabbat was een van de belangrijkste joodse feestdagen sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt, een wekelijks terugkerende rustdag, die op vrijdag na zonsondergang begon en op zaterdag op de dezelfde tijd eindigde.

Het heilige karakter van deze dag werd door een religieus gebod benadrukt, dat alle werkzaamheden op zaterdag verbood, onder andere ook het maken van vuur, koken, eten, reizen en het afleggen van een traject van meer dan tweeduizend stappen.

In die tijd werden kaarsen aangestoken en wijn en zoet gebak gezegend. Op vrijdag voor zonsondergang werd een speciaal sabbatgerecht (tsjoelent) van bonen, gort, aardappelen, vlees en pruimen toebereid.
Cantor met het koor in de synagoge Cantor met het koor in de synagoge tijdens het gebed op de Verzoendag. Briefkaart omstreeks de eeuwwisseling (19de – 20ste).

Rosj Hasjana


Een ander belangrijk feest was Rosj Hasjana, waarbij men om vergeving van alle zonden bad. Op deze avond bekende men zijn zonden, toonde berouw en smeekte om Gods barmhartigheid. Karakteristiek voor de ceremonie op deze dag was het sjofarblazen, dat in de synagoge plaatsvond. De sjofar is de uitgeholde hoorn van een ram en het blazen moest het aanroepen van Gods barmhartigheid symboliseren.

Jom Kippoer


De dagen na Rosj Hasjana waren boetedagen, waarop een ander belangrijk joods feest, Jom Kippoer – de verzoeningsdag – volgde. Op deze dag gold, net zoals op de sabbat, een strikt werkverbod; men kwam in de synagoge samen om daar gezamenlijk te bidden.

Chanoeka


Eind november, begin december begon het achtdaagse lichtfeest – Chanoeka. Op acht achtereenvolgende avonden werd in de synagogen en in de huizen van de poolse joden een kaars aangestoken, totdat uiteindelijk alle acht kaarsen brandden.
Vlaggetje voor Simchat thora Vlaggetje voor Simchat thora

Pesach


Met de eerste vollemaansnacht na de dag- en nachtevening in de lente begonnen de Poolse joden acht dagen lang het Pesachfeest te vieren. Het Pesachfeest herinnert aan de tijd van de Exodus, de uittocht van de IsraŽlieten uit Egypte onder leiding van Mozes in de 13de eeuw voor onze jaartelling.

Het hoogtepunt van het hele Pesachfeest vormde het voorgeschreven rituele Sedermaal.
Bij deze maaltijd werd speciaal servies gebruikt en er werden voor deze gelegenheid speciaal toebereide gerechten geserveerd, zoals bijvoorbeeld karpas, in zout water gedoopte peterselie, charoset: een mengsel van appels, noten, wijn en kaneel en maror, bittere kruiden en matsot (een speciaal brood). Daarbij werden verschillende gebeden en liturgieŽn gereciteerd.

Soekot


Een ander belangrijk feest was Soekot, ook bekend als het Loofhuttenfeest. Volgens de religieuze voorschriften gingen joden tijdens dit feest met een bijzondere citrusvrucht, de zogenaamde etrog, naar de godsdienstoefening om voor een goede oogst te bidden.
Dit feest duurde zeven dagen. Op de laatste dag volgde het toravreugdefeest waarbij de heilige geschriften geŽerd werden.