Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Żyd mógłby tylko zaszkodzić "honorowi uniwersytetu"


W 1810 r. Alexander Haindorf otrzymał w Heidelbergu tytuł doktora medycyny.

Ryt portretu Alexandra  Haindorfa Ryt portretu Alexandra Haindorfa.
Ilustracja: Muzeum Żydowskie Westfalii
Jego praca doktorska: " Próba zmian chorobowych, terapii usposobienia- i chorób umysłowych" – została odznaczona złotym medalem przez księcia Badenii.

Rok później napisał habilitację, wypełniając tym samym warunki do profesury. Jego podanie o profesurę nadzwyczajną z 15 czerwca 1812 r., zostało oddalone przez radę fakultetu Uniwersytetu Heidelberg, w uzasadnieniu napisano:, Haindorf jest Westfalczykiem, czyli obcokrajowcem, poza tym musi się najpierw sprawdzić jako docent nieeatatowy.

Prawdopodobnie bardziej decydujące było wrogie nastawienie do Żydów: przez powołanie na stanowisko żydowskiego profesora mógłby ucierpieć "Honor uniwersytetu", w dodatku, "na razie nie ma ani jednego przypadku, żeby na jakimkolwieku uniwersytecie niemieckim jakiś Żyd był zatrudniony w nauczaniu publicznym", tak brzmiało orzeczenie profesora medycyny w Heidelbergu Franza Xavera Mosera.

Przeprowadzka do Münster


W 1815 r. Haindorf osiedlił się w Münster. Po zakończeniu panowania francuskiego, Münster należało do nowej prowincji Westfalii, na czele z gubernatorem cywilnym Ludwigiem von Vincke. Ludwig von Vincke popierał pruską politykę antyżydowską, ale wstawił się w sprawie Haindorfa na uniwersytecie w Münster i udało mu się uzyskać zgodę żeby wykładał jako docent nieetatowy na fakultecie medycznym, lecz nie jako profesor.
Dalsze podanie o profesurę, które Haindorf przy poparciu Vinckesa, skierował prosto do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Berlinie, zostało przez ministra oddalone, ze względu na "ogólnie niekorzystną ocenę" pism Haindorfa. To go zaskoczyło, także ze względu na nagrodzoną i wyróżnioną pracę doktorską.
Dodatkowo słuszność tej decyzji podważał fakt, że pochodzący z Münster radca stanu i doradca ministerstwa, Schmedding, w czerwcu 1815 r. zapowiedział Vincke, że ze względu na żydowskie wyznanie Haindorfa postara się zapobiec powołaniu go na stanowisko, a także nie będzie popierał podania złożonego do ministerstwa w Berlinie.

Zaprzeczeniem negatywnych opinii jest zgoda dla Haindorfa, by wykładał jako docent nieetatowy na fakultecie medycznym Uniwersytetu Münster.
Strona tytułowa "edykt emancypacyjny" z 1812 Strona tytułowa "Edyktu dotyczącego stosunków obywatelskich Żydów w państwie pruskim", z 1812 r.

Życzymy sobie tylko ochrzczonych Żydów


Mimo pruskiego edyktu emancypacyjnego z 11 marca 1812 roku, jeszcze do połowy XIX wieku tytuły profesorskie i inne posady państwowe, są nadawane Żydom, ale tylko pod warunkiem, że zostaną ochrzczeni.

Jako kierownik "Stowarzyszenia wspierającego rzemieślnictwo wśród Żydów i zakładanie instytucji szkolnych", w której także biedne i osierocone dzieci będą się mogły uczyć, a przyszli nauczyciele kształcić" (później: "Fundacja Marksa-Haindorfa"), urzędowo zwracano się do Haindorfa słowami "panie profesorze", mimo, że nie można udowodnić oficjalnego nadania tego tytułu.