Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Alexander Haindorf – liberaal-religieuze hervormer en pedagoog (1784–1862 )


Alexander Haindorf wordt in 1784 in Lenhausen (district Meschede, hertogdom Westfalen) als zoon van de handelaar en slachter Sandel Hertz geboren.

Alexander Haindorf met zijn kleinkinderen, 1854 Alexander Haindorf met zijn kleinkinderen, 1854.
(Olieverfschilderij van Caspar Görke – Westfälisches Landesmuseum für Kunst und Kulturgeschichte, Münster / Westfaals Museum voor kunst en cultuurgeschiedenis)
Hij is 9 jaar wanneer zijn moeder sterft. Sinds deze tijd leeft hij bij zijn religieus orthodoxe grootouders van moederskant in Hamm. De grootvader, Vogel Seligmann, heeft daar een pandjeshuis. Anschel Herz, de joodse burgemeester van Hamm en een vertegenwoordiger van de liberale joden, die wilden assimileren, ondersteunt Haindorf en bereikt, dat hij als een van de eerste joden het gymnasium in Hamm kan bezoeken. Na zijn eindexamen (1807) studeert Haindorf in Würzburg, Bamberg en Jena medicijnen. Het beroep van arts kan zonder tot het christendom over te gaan uitgeoefend worden.

privedocent en arts


Na zijn promotie aan de universiteit Heidelberg (1810) habiliteert zich Haindorf in 1811 aldaar en is tijdelijk tot 1825 tijdens de academische leertijd als privédocent werkzaam. Hij bestrijdt zijn levensonderhoud van 1816-1854 met een artspraktijk in Münster, die ook door adellijke personen bezocht wordt.
In 1815 trouwt Haindorf met Sophie Marks, een dochter van de landeigenaar Elias Marks.

Op initiatief van Haindorf wordt in 1825 met belangrijke politieke steun van de districtsregering Munster (president Ludwig von Vincke) en een donatie van zijn schoonvader van 25000 daalders de "Verein zur Beförderung von Handwerken unter den Juden und zur Errichtung einer Schulanstalt" (Vereniging ter bevordering van het ambacht onder de joden en de oprichting van een onderwijsinstelling) opgericht, die een joodse lagere school en een pedagogische academie opricht. Haindorf behoort tot de initiatiefnemers van de tegenwoordig nog bestaande Westfaalse Kunstvereniging in Munster. Dit toont hoe zeer hij in de christelijke maatschappij van de 19de eeuw in Münster geaccepteerd werd – joden hebben in deze tijd gewoonlijk geen toegang tot christelijke verenigingen, clubs en organisaties.
Een aarden kruik uit de verzameling van Haindorf Een aarden kruik uit de verzameling van Haindorf.
(Joods Mueseum Westfalen)

Werken over de geschiedenis van het Duitse volk


Haindorf is hervormer en filantroop. Hij houdt zich zijn hele leven met de nieuw-humanistische vorming, literatuur, kunst, psychologie, filosofie en geschiedenis bezig. Hij schrijft onder andere artikelen over de geschiedenis van de Duitsers en over de didactiek van het geschiedenisonderwijs.

Na een langdurige administratieve procedure wordt in 1866, dus na de dood van Haindorf, "zijn" vereniging in de "Marks-Haindorf-Stichting" omgezet. Haindorf sterft in 1862 in Hamm en wordt op de joodse begraafplaats in Munster begraven.

(Beschrijving in grote lijnen naar: Susanne Freund, Jüdische Bildungsgeschichte zwischen Emanzipation und Ausgrenzung (Joodse onderwijsgeschiedenis tussen emancipatie en isolatie), Paderborn 1997).

En in Groningen...



En in Lublin...