Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De handel in de Szeroka-straat


In de Szeroka-straat was het altijd zeer druk,...

Waterdrager in Lublin Waterdrager in Lublin tijdens de Duitse bezetting. Fotograaf onbekend.
Foto: collectie Simcha Wajs / "Brama Grodzka - Teatr NN".
...men zag grote aantallen passanten en verkopers die luid hun waren aanprezen hören Sie dazu einen kurzen Audiobeitrag.

"Waterdragers" sleepten ijzeren emmers met water, kleine kinderen speelden op straat, verkoopsters verkochten verschillende apparaten en bakwerk. Men hoorde een voortdurend geroezemoes van stemmen, soms ook een ruzie. Bij de bron waaruit water geput werd, heerste steeds een hevig gedrang.

De verkopers zaten voor hun winkels. Op straat, voor de winkels, stonden krukjes, banken, zakken en verschillende andere dingen. Midden op het trottoir stonden een weegschaal en enorme zakken met meel. Om de weegschaal kon men een troep vermoeide dragers zien.
Waterput in de Szeroka-straat Waterput in de Szeroka-straat, 1943. Fotograaf onbekend.
Foto: collectie Simcha Wajs / "Brama Grodzka - Teatr NN"
Door de Szeroka-straat trok voortdurend een lange sliert van wagens en tweewielers. Alle winkels in de Szeroka-straat hadden op hun vensterluiken, die 's avonds gesloten werden, een afbeelding die het beroep representeerde. De schoenmaker had een schoen, de kleermaker een lap stof en de waterverkoper een geschilderde sifon.

Marktvrouwen verkochten "Bubelach"


Op de binnenplaats van huisnummer 50 stonden karren met producten die de boeren van het land meebrachten. Er zaten joodse marktvrouwen die maanzaadbonbons verkochten, 's winters daarentegen warme bonen en "bubelach" kleine koekjes met boekweitegort, die in speciale pannen gebakken en warm met boter gegeten werden. Er werden ook zoute krakelingen verkocht.

In de 19de eeuw vormde de Szeroka-straat nog steeds het handelscentrum van de joodse wijk. Ze was echter niet meer zo rijk als vroeger. De rijkste Lubliner joden waren vertrokken en naar de oude stad of de Krakowskie-Przedmieście-straat verhuisd. In de Szeroka-straat bleven alleen de armere en kinderrijke families, die met kleinhandel en ambacht hun levensonderhoud verdienden. In bijna ieder huis bevonden zich kleine winkels en handwerkbedrijven, waar men alles zoals bijv. galanteriewaren, schoenen, levensmiddelen of kolen kon kopen.

Om water te halen ging men naar twee bronnen. De ene was in de buurt van de stadspoort - (Brama Grodzka), de andere helemaal aan het einde van de Szeroka-straat.

Water per emmer


Water werd in emmers gekocht. Een emmer kostte een groschen. In de Szeroka-straat bevond zich de vestiging van verschillende joodse instellingen. Het gebouw nummer 1 huisvestte de organisatie "Toekomst", een jeugdorganisatie van de joodse "Bond". Aan de andere kant, op nummer 6, bevond zich de beroepsvereniging van de Lubliner kleermakers, de zogenaamde "Nudl Varain".