Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Het leven in de Szeroka-straat


De Szeroka-straat was steeds "szeroka" (breed) en bovendien vol met mensen.

Huis aan de Szeroka-straat Huis aan de Szeroka-straat. De fotograaf is onbekend.
Foto: "Brama Grodzka - Teatr NN".
Burgerhuizen met twee of drie verdiepingen stonden aan deze straat en ze was als een van de weinige straten in deze wijk geplaveid. In andere joodse stegen was geen plaveisel. sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt

De huizen aan de Szeroka-straat hadden geen riolering. In de woningen had men geen toilet. Deze bevonden zich op de binnenplaatsen en werden door de gezamenlijke huurders gebruikt.

's Avonds feest


De basis van het alledaagse leven in de Szeroka-straat was de handel. Maar op vrijdagavond veranderde ze zich in een feestelijke omgeving. Hier kwamen de Lubliner chassidim bij elkaar, die wilden bidden.
Huis aan de Szeroka-straat Huis aan de Szeroka-straat in 1938.
Foto: Stefan Kielsznia / "Brama Grodzka - Teatr NN"
In de Szeroka-straat bevonden zich ongeveer twaalf synagogen en gebedshuizen. De belangrijkste was de Kotler-sjoel – de Kotlarska-synagoge op nummer 2. Net zo belangrijk was de synagoge op nummer 40. Ze hoorde tot de Lubliner tzaddikdynastie Eiger, die door de jood Lejb Eiger gesticht was.

Overal hoorde je Jiddisch


Op alle feestdagen was de straat zwart van de feestelijke kaftans en luid van de gebeden en gesprekken. De Szeroka-straat was ook een plaats waar men in de tijd tussen de beide Wereldoorlogen nog gesprekken in het Jiddisch kon horen. Zelfs de winkelbordjes waren veelal in het Jiddisch. Dat was een heel andere wereld dan die waarmee een passant in de oude stad, in de Poolse wijk, in aanraking kwam.
In de 19de eeuw was de Szeroka-straat ondanks de verarming nog steeds de bekendste joodse straat in Lublin. Op religieuze feestdagen schreden feestelijk geklede joden, waaronder ook joden met traditionele kaftans en "straml" (met bont beklede hoeden), trots naar hun synagogen en gebedshuizen ("stibl").