Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Synagoga Maharszala


Synagoga Maharszala zwana też Wielką Synagogą była dumą i chlubą żydowskiego Lublina.

Wnętrze Synagogi Maharszala Wnętrze Synagogi Maharszala, rysunek Symchy Binem Trechtera. 1929 rok. Oryginał w zbiorach Muzeum Lubelskiego.
Zaczęto ją budować w 1567 roku. Mieściła się ona przy ulica Jatecznej. Specjalne pozwolenie na budowę wydał sam król polski Zygmunt August z dynastii Jagiellonów.

W tym samym budynku, na piętrze mieściła się także mała synagoga zwana Synagogą Maharama. W małej synagodze modlono się w soboty, w Synagodze Maharszala zaś tylko w największe żydowskie święta.

Miejsce modlitwy dla 3500 Żydów


Obydwie synagogi mogły pomieścić w swych salach modlitewnych około 3000 modlących się Żydów. Zgodnie z tradycją, osobne sale przeznaczone były dla mężczyzn a osobne dla kobiet, które obserwowały nabożeństwa przez okna wychodzące na salę męską. Synagoga miała kształt czworokąta, a centralnym punktem świątyni była bima podium dla odczytywania Tory czyli Pisma Świętego podczas nabożeństw.
Wnętrze Synagogi Maharszala Wnętrze Synagogi Maharszala. Lata 20-te XX wieku. Autor nieznany.
Fotografia: Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN"
W synagodze znajdował się również niewielki areszt dla przestępców, którzy popełnili wykroczenia przeciw religii lub gminie żydowskiej.

Budynek synagogi dwukrotnie uległ zniszczeniu. Po raz pierwszy w 1655 roku, podczas najazdu kozacko moskiewskiego na Lublin. Najeźdźcy zniszczyli wówczas prawie całe miasto żydowskie i wymordowali mieszkańców.

W drugiej połowie XVII wieku synagoga została odbudowana, ale ponowne jej zniszczenie nastąpiło w 1854, kiedy w nieremontowanym od lat budynku zawaliły się stropy. Odbudowa Wielkiej Synagogi trwała następnych 10 lat. Ukończona została w 1864 roku.

Bogactwo wnętrza


Wnętrze synagogi miało bogate i zabytkowe wyposażenie, fundowane przez zamożnych Żydów lubelskich. W głównej sali modłów znajdowało się 12 rzeźbionych filarów, które podtrzymywały potężne sklepienie synagogi. Z dawnego wystroju świątyni zachował się jedynie Aron Ha-Kodesz czyli specjalna szafa na zwoje Tory.
Menora z Synagogi Maharszala Menora z Synagogi Maharszala. Rysunek Richarda Henkera z 1919 roku.
Zgodnie z tradycją Wielka Synagoga była miejscem obrad przedstawicieli całej gminy żydowskiej, którzy podejmowali tu ważne dla społeczności decyzje.

W Groningen...



W Westfalii...