Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De Maharshal-synagoge


De Maharshal-synagoge, ook Grote Synagoge genoemd, was de trots van het joodse Lublin.

Het interieur van de Maharshal-synagoge Het interieur van de Maharshal-synagoge, tekening van Symcha Binem Trachter, 1929. Het origineel is aanwezig in het Lubliner museum.
De bouw begon in 1567. Ze bevond zich in de Jateczna-straat. De speciale bouwvergunning verleende de Poolse koning Sigmund August uit de Jagiellonen-dynastie persoonlijk.

In hetzelfde gebouw bevond zich op de bovenverdieping ook een kleine synagoge, de Maharam-synagoge. In de kleine synagoge bad men op zaterdag, in de Maharschal-synagoge daarentegen alleen op de belangrijkste joodse feestdagen.

Er was ruimte voor 3000 biddende joden


In de beide synagogen konden in de gebedszalen ongeveer 3000 biddende joden plaatsnemen. Volgens de traditie waren de zalen voor mannen en vrouwen gescheiden. De vrouwen konden door de op de zaal voor mannen uitkomende ramen de dienst gadeslaan. De synagoge had de vorm van een vierkant en het middelpunt vormde de biema, het podium waarop tijdens de dienst uit de tora gelezen werd.
Interieur van de Maharshal-synagoge Interieur van de Maharshal-synagoge, 1920-er jaren, onbekende fotograaf.
Foto: "Brama Grodzka Teatr NN"
In de synagoge bevond zich een kleine cel voor overtreders die tegen de joodse religie en de joodse gemeente gezondigd hadden.

Het gebouw van de synagoge werd tweemaal verwoest. De eerste keer in 1655 bij de overval van de Kozakken op Lublin. De indringers verwoestten toen bijna de gehele joodse stad en vermoordden de inwoners. In de tweede helft van de 17de eeuw werd de synagoge weer opgebouwd, maar in 1854 stortten de plafonds in van het sinds jaar en dag niet meer gerenoveerde gebouw. De wederopbouw duurde tien jaar en werd in 1864 voltooid.

Waardevolle inrichting


Het interieur van de synagoge herbergde een rijke, door vermogende Lubliner joden geschonken, historisch waardevolle, inrichting. In de hoofdgebedszaal bevonden zich twaalf uit hout gesneden pijlers, die het geweldige gewelf van de synagoge steunden. Van de inrichting van de tempel bleef alleen de Aron ha Kodesh bewaard een speciale kast waarin de torarollen bewaard worden.
Menorah uit de Maharshal-synagoge Menorah uit de Maharshal-synagoge. Tekening van Richard Henker uit het jaar 1919.
Traditioneel was de Grote Synagoge de plaats waar de bijeenkomsten van de vertegenwoordigers van de gehele joodse gemeente plaatsvonden; hier werden belangrijke beslissingen voor de gemeenschap genomen.

En in Groningen...



En in Westfalen...