Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Reacties van de niet-joodse bevolking


De niet-joodse bevolking protesteerde tegen het transport zoals blijkt uit een politieverslag van 9 juli 1942.

Anti-joodse leuzen op een winkel in de Zwanestraat Leden van de N.S.B. (Nationaal Socialistische Bond) kalkten leuzen op voormalige joodse winkels.
(Foto: Collectie Stichting Oorlogs- en Verzetsmateriaal Groningen (OVMG))
Dit verslag was de avond voorafgaand aan het eerste transport opgesteld door de hoofdcommissaris van politie, de NSB'er Ph. Blank.

"Hedenavond te ongeveer 20.10 uur vonden er samenscholingen plaats van niet-Joden in de Folkingestraat en omgeving, zijnde de Jodenwijk. Oorzaak vermoedelijk sympathiebetuigingen tegenover de Joden. De Joden zelf vertoonden zich niet. Na plm. een kwartier was de rust geheel weergekeerd. De Jodenwijk blijft afgezet tot hedenavond 23.00 uur."

Onrust in de stad


Ook op de dag van het transport zelf was het onrustig in de stad. Het verslag in telegramstijl van de commandant van de ordepolitie E.H. Huizinga van 10 juli 1942, 11.55 uur, toont dit aan.

"Hedenmorgen vertrokken transport ca. 850 Joden in twee treinen van Hoofdstation naar diverse werkkampen. Duizenden toeschouwers op de been omgeving station en langs spoorbaan. Deze menigte verspreid: van sabels en gummistokken gebruik gemaakt. Van de zijde van de Joden geen demonstraties of wanordelijkheden."
Anti-joodse leuzen op de woning van Cohen in de Stationsstraat Anti-joodse leuzen op de woning en stoep van de kippenhandelaar Cohen aan de Stationsstraat te Groningen.
(Foto: Collectie OVMG)

Burgemeester protesteert


Ook de Groningse burgemeester protesteerde tegen het transport van de mannen in een brief aan de Duitse Ortscommandant Rauch.

"De vrijdag 10 juli 1942 toegepaste maatregel een groot aantal mannelijke Joden naar werkkampen te zenden, heeft een hoogst ongunstige indruk op een zeer groot deel der bevolking gemaakt. [...] In een land dat vele eeuwen trots is geweest op zijn traditie asylrecht te hebben verleend aan verdrukten, moeten deze daden grote aanstoot geven. De maatregel strijdt tegen het religieuze gevoel van een groot deel van de bevolking, die een afschuw heeft van vervolging van welke aard dan ook. Hij wordt in strijd geacht met het bezettingsrecht. Dit alles geldt hier in Groningen, waar men de Joden steeds enigszins op een afstand hield, minstens even sterk als elders."

Maar uit vele intervieuws met overlevenden van de vernietigingskampen rijst een ander beeld op: namelijk dat de Groninger bevolking helemaal niet zo begaan was met het lot van de joden hören Sie dazu einen kurzen Audiobeitrag. En dat men zich juist in de steek gelaten voelde. De waarheid zal hier wel ergens in het midden liggen. Feit is wel dat het deze protesten bleef. Tijdens de deportatie, een paar maanden later, van vrouwen en kinderen is het protest verstomd.