Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Abraham Sutro (1784–1869), ostatni rabin Krainy Münsterskiej


Abraham Sutro urodził się 5 lipca 1784 roku w Bruck koło Erlangen.

Kubek hawdalowy od Abrahama Sutro Kubek hawdalowy od Abrahama Sutro, Początek XIX wieku.
Fundacja-NRW/Żydowskie Muzeum Westfalii
Uczęszczał do szkół Talmudu w Fürth i w Pradze, a następnie pracował jako nauczyciel domowy w Pradze, Aschaffenburgu i Kassel. W 1810 roku otrzymał stanowisko nauczyciela religii. W 1815 – późniejszy Nadprezydent von Vincke mianował go tymczasowo na stanowisko najwyższego rabina Münster, Mark i Limburg, a później także Paderborn.

W czasie swojego urzędowania Sutro był uważany za przedstwiciela kierunku ortodoksyjnego Sprawdź hasło w glosariuszu. Jednakże przed 1830 rokiem sam chętnie popierał innowacje w sprawach kultu. Mówił kazania po niemiecku, a w czasie nabożeństw zgodził się nie tylko na organy, ale i na konfirmację, na wzór protestancki. Później określił te reformy pogardliwie jako: "Orgeldreher-Sekte" ("sekta kataryniarzy") i zwalczał je z wielką pasją.

Z okazji jubileuszu 50- lecia sprawowania urzędu, Sutro otrzymał Order Czerwonego Orła – odznaczenie w formie gwiazdy przewidzianej dla Żydów. Z powodu swojej spornej pozycji tylko odznaczenie najniższej (czwartej) klasy.
Abraham Sutro Abraham Sutro (miedzioryt).
Żydowskie Muzeum Westfalii

Nauczyciel i bojownik o Izrael


Na jego nagrobku w Münster jest napisane: "przez 57 lat wierny nauczyciel i bojownik o Izrael". To oznaczenie przypomina o jego ważnym dziele "Milchamot Haschem" ("Walki wiecznego"), które zostało wydane w czterech tomach między 1836 a 1864 rokiem. To "bojownicze dzieło" do dzisiaj nie zostało przetłumaczone, mimo, że może dać głębsze spojrzenie na pewnego siebie Żyda ortodoksyjnego. To jest "cel (jego) serca" - jak napisał - "na nowo ustawić przepisy, zasypać wyłomy, naprawić zniszczony płot Mojżesza, a koronie Tory przywrócić dawną świetność i wielkość."

Kandydat do rabinatu Herman Warschauer z Breslau (dziś: Wrocław) podziękował Sutro, kiedy otrzymał pierwszy tom: "Pan nie chce wepchnąć Żydów za mury i wały ciemnego średniowiecza, nie oczekuje od Żydów bladej wstrzemięźliwości, nie – Żyd powinien jako obywatel państwa uruchomić swoją siłę umysłu, powinien, obojętnie czy jest urzędnikiem, nauczycielem gimnazjalnym czy lekarzem, być Żydem. To wydaje mi się być sprawą słuszną. To do czego my dążymy, powinniśmy osiągnąć przez bycie Żydem i w tej sferze do tego dążyć, a nie kosztem nauki, z której się wywodzimy."
Pod koniec życia Sutro coraz bardziej był izolowany i to z taką siłą, z jaką w gminach Westfalii przebijała się jego wola realizacji reform. Zmarł 10 października 1869 roku w Münster.