Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Urzędy w synagodze


Z funkcjonowaniem synagogi, a dokładniej mówiąc z przeprowadzeniem nabożeństw modlitewnych są związane trzy urzędy: urząd rabina, kantora i szamesa.

Rabin z Borken, Dr. Max Köhler Dr. Max Köhler (18991987), od 1930 do 1934 roku rabin okręgowy w Borken w Westfalii. Jego odzienie urzędowe podobne jest tak jak to często od XIX wieku do odzienia ewangelickiego pastora.
Fotografia: T. Ridder
Wcześniej te urzędy były zarezerwowane tylko dla mężczyzn, ale od kilku dziesiątków lat także kobiety zakładają strój rabina, a w ostatnich latach również kantora. W Niemczech od 1995 roku niektóre kobiety są rabinami i w międzyczasie działają także jako kantorki. Pojawia się to jednak jeszcze ciągle tylko wyjątkowo.

Rabin


Rabin jest najwyższym duchownym w gminie. Jest zatrudniony przez gminę Do jego zadań należy nauczanie, wydawnie wyroków w sporach religijnych i głoszenie kazań. Musi posiadać gruntowne wykształcenie i wykazać się szeroką znajomością TorySprawdź hasło w glosariuszu, Talmudu i kodeksu. Ponadto jego pobożność i wiara stanowią podstawę jego autorytetu.

Rabin jest wykształconym specjalistą w dziedznie kultu religijnego i wątpliwości prawnych. Nie tylko przewodzi nabożeństu, lecz modli się wraz z gminą. Jego obecność nie jest konieczna. Jeśli gmina posiada własnego rabina, to jego uczestnictwo w nabożeństwie jest mile widziane. Jako nauczyciel w swojej gminie rabin ma prawo do interpretacji Tory i głoszenia kazań. Po tym następuje odczytanie fragmentu na dany tydzień, odbywa się to w języku danego kraju wyjątek stanowią tu gminy reformowane - jako jedyny element w nabożeństwie.

Poza synagogą większe znaczenie ma jego duchowy i socjalny autorytet. Oprócz nauczania religijnego bardzo ważna jest jego działalność sędziowska. Rabin przewodzi zaślubinom, pogrzebom i rozwodom. Naucza i czuwa nad nauczaniem religii oraz wydaje opinie dotyczące wątpliwości religijno-prawnych.

Kantor (Chazan)


Kantor, (hebr. chazan) przewodniczy modlitwom w gminie. Powinien mieć dobry głos, być żonaty, bez skazy i w pełni zaznajomiony z liturgią. W obrzędach modlitewnych sprawowanych w gminie, kantor ma znaczącą rolę. Stoi przy pulpicie, który znajduje się przy świętej skrzyni. Z tego miejsca prowadzi się nabożeństwo. Podczas długich świątecznych nabożeństw, w większości przypadków kantorzy dzielili obowiązki, lub chazan wymieniał się z rabinem.

Większe i zamożniejsze gminy zatrudniały kantora, który wykonywał to zajęcie zawodowo.W rzeczywistości, każdy zdatny (męski) członek po ukończeniu trzynastego roku życia może być poproszony o poprowadzenie nabożeństwa. Kantor oprócz nabożeństw modlitewnych uczestniczy we wszystkich wydarzeniach, w których konieczny jest odpowiedni śpiew, jak wesela, czy pogrzeby.
Kobieta wymawia błogosławieństwo księżyca Kobieta wymawia błogosławieństwo księżyca.
Fotografia: Dirk Vogel

Szames


Oddźwierny w synagodze. Szamasz (hebr.), ma w synagodze wiele zadań. Nadzoruje codzienne nabożeństwa modlitewne i jest odpowiedzialny za stan i utrzymanie w dobrym stanie przedmiotów rytualnych. Oprócz tego mógł zastępować kantora i czytać Torę. Na wiele sposobów wspiera rabinia. Funkcja szamesa nie jest jednoznacznie sprecyzowana. Musi być pobożnym człowiekiem i dobrze poinformowany w sprawach religijnych.