Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Synagoga: dom modlitwy dom spotkań dom nauki


"Synagogą jest każdy budynek, każde pomieszczenie przeznaczone na modlitwę. To było i pozostanie jej głównym przeznaczeniem."

Synagoga w Dortmundzie Synagoga w Dortmundzie przy ulicy Hiltropwall.
Fotografia: Archiwum miasta w Dortmundzie
Tymi słowami rabin Chajim Halevy Donin rozpoczyna swój opis synagogi. Określenie synagoga pochodzi z greckiego i jest synonimem słowa: zbierać się. Hebrajska nazwa be(j)t ha-kneset (dom zgromadzenia). W średniowieczu wielokrotnie nazywano synagogę: "Schul", "Judenschul" albo"Schola". Synagoga nie tylko była centrum religijnym gminy, ale też służyła jako centum kulturalne i towarzyskie.

Tym właśnie synagoga różniła się nie tylko od świątyni w Jeruzalem, ale i od świątyni antycznych i kościołów średniowiecznych, które były pomieszczeniami tylko użytku sakralnego.
Synagoga w Steinheim Synagoga w Steinheim.
Fotografia: Westfälisches Landesmedienzentrum

Nabożeństwa i zgromadzenia


Synagoga należy do świeckich i jest dla świeckich, tu odbywają się nabożeństwa modlitewne, spotkania, ale także tu reguluje się sprawy gminy. Ponadto jest to miejsce nauki i studiów.

Pomieszczenie do nauki to be(j)t (ha-)midrasz i wszystkie udostępnione pokoje do nauki. Tu po szabacie i po pracy wszyscy wspólnie zasiadali, żeby czytać i uczyć się. Terminy spotkań były często tak planowane, że pokrywały się z czasem odprawiania nabożeństw modlitewnych. I tak synagoga powstawała także z pomieszczeń do nauczania. Dziś w wielu tradycyjnych gminach zwyczaj ten jest nadal praktykowany.

Synagogi towarzyszyły przemieszczaniu się Żydów przez cały okres diasporySprawdź hasło w glosariuszu. Wszędzie, gdzie osiedliła się odpowiednia liczba, Żydzi zakładali synagogę i tak pozostało do dnia dzisiejszego.
Synagoga w Minden/Westfalia Zniszczona w 1938 roku synagoga w Minden/ Westfalia.
Fotografia: Atelier Pfleiderer, Minden
W Westfalii w wyniku pogromów w noc listopadową 1938 roku ucierpiało ponad 200 synagog. Niewielka liczba ocalałych budynków, została najpierw sprzedana przez gminy, a nieżydowscy właściciele korzystali z budynków bez należnego szacunku. Po roku 1956 w Wesfalii powstały nowe synagogi. Do 1963 roku można było poświęcić osiem domów Bożych. Wraz z rozrostem gmin żydowskich po 1990 roku, także synagogi w Westfalii wypełniły się nowym życiem, do tego doszły nowe budowle.

W Groningen...



W Lublinie...