Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


De synagoge: gebedshuis huis van samenkomst leerhuis


"De synagoge is ieder gebouw en ieder vertrek, dat voor gebeden bestemd is. Dit was steeds en blijft haar hoofddoel."

De Dortmunder synagoge De Dortmunder synagoge aan de Hiltropwall.
Foto: Stadtarchief Dortmund
Met deze woorden leidt de rabbijn Chajim Halevy Donin zijn beschrijving van de synagoge in. De naam synagoge komt uit het Grieks en is daar een synoniem voor bijeenkomst. De Hebreeuwse naam luidt Bet Ha-Knesset (Bijeenkomsthuis). In de Middeleeuwen heette de synagoge vaak "sjoel", "jodensjoel" of "Schola", want de synagoge diende niet alleen als religieus, maar ook als cultureel en maatschappelijk centrum van de gemeente.

Daarmee verschilde de synagoge niet alleen van de tempel in Jeruzalem, maar ook van de tempels in de klassieke oudheid en van de kerken in de Middeleeuwen.
Deze waren allemaal gebouwen die uitsluitend sacraal benut werden.
De synagoge van Steinheim De synagoge van Steinheim.
Foto: Westfälisches Landesmedienzentrum

Godsdienstoefeningen en bijeenkomsten


De synagoge is een vertrek van leken voor leken. Hier vinden godsdienstoefeningen, maar ook bijeenkomsten plaats en hier worden de gemeentezaken geregeld. Bovendien is het een plaats om te leren en te studeren.

Het vertrek waarin geleerd wordt, is de Beth Hamidrash, het voor iedereen toegankelijke onderwijsvertrek. Hier kwam men op de sabbat Deze term opzoeken in het glossariumen na het werk samen om te lezen en te leren. De bijeenkomsten werden meestal zo geregeld dat ze met de tijden van de godsdienstoefeningen samenvielen. Zo werd uit het onderwijsvertrek ook de synagoge. Tegenwoordig leeft deze gewoonte in de traditionele gemeenten voort.

De synagogen hebben de omzwervingen van de joden door de gehele diaspora Deze term opzoeken in het glossariumbegeleid. Overal waar ze zich in een voldoende aantal vestigden, hebben joden synagogen gesticht en dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven.
De synagoge van Minden/Westfalen De in 1938 verwoeste synagoge van Minden/Westfalen.
Foto: Atelier Pfleiderer, Minden
In Westfalen werden in de pogromnacht van november 1938 meer dan 200 synagogen het slachtoffer van het geweld. De enkele behouden gebouwen waren reeds voordien door de gemeenten verkocht en door hun niet-joodse bezitters voor profane doeleinden gebruikt.
Na 1956 ontstonden in Westfalen weer nieuwe synagogen. Tot 1963 konden acht godshuizen ingewijd worden. Door de groei van de joodse gemeenten na 1990 heeft een nieuw leven zijn intrede in de synagogen in Westfalen gedaan; er kwamen enige nieuwe gebouwen bij.

En w Groningen...



En w Lublin...