Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Virtuele rondleiding


We maken een rondgang door de synagoge in Groningen, te beginnen bij de huidige ingang.

De voormalige hoofdingang van de Groningse synagoge De voormalige hoofdingang van de Groningse synagoge. Boven de deuren staat in gouden Hebreeuwse letters: "gezegend bent u bij het binnengaan en gezegend bent u bij het naar buiten gaan". Bovenin de gevel: een grote Davidster van glas-in-lood.
Foto: Marcel Wichgers
De westgevel van de synagoge staat in de Folkingestraat sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt. Dit deel van de straat heette vroeger in de volksmond "Jodenstraatje". Op de gevel bij de vroegere hoofdingang staat in Hebreeuwse letters "Gezegend bent u bij het binnengaan en bij het naar buitengaan".

Deze ingang wordt nog maar zelden gebuikt. De huidige ingang is de voormalige ingang voor de vrouwen. De gevel wordt aan weerszijden gesierd door twee torens. Deze torens doen tegenwoordig veel mensen denken aan minaretten.

Rijk versierd


Binnen valt meteen het hoge houten tongewelf op. De wanden worden beneden gesierd door kleurige Friese tegels met een Art Deco motief.
Stenen in de synagoge De stenen in de Groningse synagoge lijken op dure bakstenen. In werkelijkheid is het het goedkopere zandsteen dat rood geschilderd is. Zelfs de voegen zijn wit geschilderd.
Foto: Marcel Wichgers
De vrouwengalerij wordt gesteund door pilaren waarin Griekse ornamenten verwerkt zijn. De ornamenten lijken van natuursteen, maar zijn van (het veel goedkopere) gips. Ook de rode "bakstenen" in de muren zijn niet wat ze lijken. De rode kleur wekt de indruk dat het Groninger baksteen is. In feite is het goedkoop zandsteen.

Op de vrouwengalerij is de moorse stijl van de synagoge het best te zien. De galerij bestaat uit een rij pilaren met daartussen de typisch moorse hoefijzerbogen.

Het aanzien is onmiskenbaar joods


Toch heeft het gebouw wel degelijk een onmiskenbaar joods karakter. De Davidster is op vele plekken te zien: in het raam in de westmuur, in de grote glas-in-lood partijen aan weerszijden van de dwarsbeuk, in de hekjes langs de ballustrade en in lange rijen in het tongewelf.
Een ornament in een pilaar Een ornament in een pilaar. Het ornament lijkt van natuursteen, maar is van gips gemaakt. Het Griekse karakter van het ornament maakt de moors/oriŽntaalse synagoge nog meer tot een stilistisch allegaartje. Op de achtergrond moorse ramen.
Foto: Marcel Wichgers
Het interieur stamt uit 1981 en is ontworpen door de Amsterdammer Piet Cohen. De banken binnen het hek (mechietse, de traditionele afscheiding tussen mannen en vrouwen tijdens de dienst) bieden plaats aan ongeveer 75 mannen. Achter het hek is de huidige vrouwengalerij, met plek voor 44 vrouwen.

De koperen Heilige Arke, waarin de torarollen bewaard worden, is beschreven met de Tien Geboden en een bijbeltekst over de uittocht van de Joden uit Egypte.

In de vitrine staan onder meer de enige voorwerpen die nog zijn overgebleven uit de vooroorlogse bezittingen van de Groningse Joodse Gemeente.