Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Obce panowanie i próby zburzenia


Mało brakowało, by synagoga w Groningen nie została po wojnie uratowana przed zniszczeniem. Niestety pod nową władzą synagoga znacznie ucierpiała: znajdowała się tam pralnia i siedziba wspólnoty wyznaniowej.

W synagodze Zdobienia z fryzyjskich kafelków zostały zniszczone przez wandali w latach siedemdziesiątych, kiedy to budynek stał pusty. Auktualnie zostały odrestaurowane.
Fot: Marcel Wichgers
Po drugiej wojnie światowej gmina żydowska nie była w stanie dłużej utrzymywać synagogi. Z prawie trzech tysięcy Żydów, którzy przed wojną zamieszkiwali w Groningen, w 1945 roku z obozów koncentracyjnych i kryjówek powróciło zaledwie sto osób. Liczba członków gminy żydowskiej była o wiele za mała, by mogła opłacić wszystkie koszty związanie z utrzymaniem budynku.
Prace budowlane w synagodze Przebudowa łuków w galerii kobiet, w latach pięćdziesiątych XX wieku. Skutkiem tego powstało zamkniętę przejście do kościoła chrześcijańskiego, który został zbudowany przy sklepieniu dawnej pralni.

Sprzedaż synagogi


Gmina żydowska zatem nie widziała żadnego innego rozwiązania, jak sprzedanie synagogi i przeprowadzkę do byłej synagogi sehen Sie dazu einen kurzen Filmausschnitt dla młodzieży przy Folkingedwarsstraat.

W 1952 roku synagogę przeznaczono do całkiem innych celów, została zamieniona w pralnię i farbiarnię. W sali umieszczono pralki i stojaki na ubrania. Para z pralek uchodziła rurarmi, które przechodziły przez okna ze szkła ołowianego.Częściowo obniżono podłogi, zbudowano tam wanny do farbowania. Budynek został naruszony, przez umieszczenie na górze, w części dla kobiet siedziby Wspólnoty Apostolskiej. Ta mała chrześcijańska grupa nakazała zamurować mauretańskie łuki, a ściany pomalować na biało.

Po stronie wschodniej, od empory do empory, położono podłogę z betonu, z tej części powstało pomieszczenie kościoła z miejscami dla 350 wierzących.
Galeria w synagodze Aktualny wygląd galerii w synagodze w oryginalnych barwach, które zostały odsłonięte podczas prac restauracyjnych w 1981 roku. Dzisiaj mozna oglądać tu wystawy.
Fot: Marcel Wichgers

Niepewna przyszłość


W 1973 roku pralnia została zamknięta, a kościół się przeprowadził. Nikt nie chciał kupić budynku. Gmina w Groningen nie wiedziała co ucznić z tym budynkiem. Rozbiórka wydawała się jedyną możliwością.

Przez długie lata budynek stał pusty, opuszczony, rozgrabiony, w 1980 i 1981 roku ten martwy i przeciekający budynek został odrestaurowany. Od tego czasu budynek funkcjonuje dla gminy żydowskiej jako synagoga oraz jako fundacja Folkingestraat Synagoge, jako budynek wystawowy i koncertowy.

W Westfalii...