Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Synagoga mauretańska w Groningen


Synagoga w Groningen: piękny budynek mauretański, czy tylko sterta cegieł?

Synagoga w Groningen Synagoga w Groningen, wybudowana w 1906 r., biały budynek za synagogą – dawny dom rabinacki. Tutaj znajdowała suię rytualna łaźnia – mykwa.
Fot: Marcel Wichgers
W każdym razie szczególny budynek w stylu orientalnym, o chrześcijańskiej formie z żydowskim symbolami.
Nowa synagoga w Groningen miała stać się duża i piękna od roku 1906.

Duża, ponieważ liczba ludności żydowskiej w Groningen niesamowicie wzrosła, zbliżała się do trzech tysięcy. Stara synagoga z 1756 roku, gdzie mieściło się najwyżej dwieście osób stała się tym samym za mała.

Słabnąca liczba uczestniczących


Miała być piękna, ponieważ stary budynkek był bardzo niepozorny i nierozpoznawalny jako synagoga. Dla tak mocno zżytej i wyemancypowanej wspólnoty żydowskiej, jak ta w Groningen, nie był to zbytnio reprezentacyjny budynek. Pewną rolę odgrywał też fakt, że niektórzy przestali uczęszczać do synagogi. Nowy, zachęcający budynek mógłby wzbudzić zainteresowanie nabożeństwami modlitewnymi, taką nadzieję miał zarząd gminy żydowskiej.
Synagoga w Groningen Architekt Tjeerd Kuipers pragnął wysunąć szczyt dachu synagogi, bardziej na plac główny przed widoczny na fotografii biały budynek. Jednak właściciel nie zezwolił na jego wyburzenie.
Fot: Marcel Wichgers
Z tego powodu w 1904 roku gmina żydowska postanowiła na miejscu starej synagogi przy ulicy Folkingestraat wybudować nową. Już pół roku później najwyższy rabin Groningen, Eliezer Hamburg mógł położyć kamień węgielny.

Brak żydowskiego architekta


Zastanawiano się, kto stworzy projekt architektoniczny. Problemem stało się znalezienie żydowskiego architekta, który zaprojektuje tak duży budynek. Wreszcie zadanie to zdecydowano się powierzyć chrześcijańsko-reformowanemu architektowi Tjeerd Kuipers, mimo, że jeszcze nigdy nie zaprojektował żadnej synagogi. Żeby znaleźć pomysł na projekt Kuipers odbył podróż po Niemczech. Niemcy były Mekką w budownictwie synagog, tam wrażenie na Kuipersie wywarł nurt "mauretański" i "orientalny" w architekturze synagog.
Architekt Tjeerd Kuipers Tjeerd Kuipers, chrześcijański architekt synagogi w Groningen.
W Lublinie...

Czytaj też następujący artykuł