Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Olimpijska "jedenastka"


W 1932 r. Hakoah z Groningen został mistrzem na żydowskich rozgrywkach olimpijskich w Antwerpii.

Drużyna żydowskiego klubu piłki nożnej De Raven Drużyna klubu De Raven, 1921, (górny rząd od lewej Koenie Berkelo, Bram Behr, Aaron Stoppelman, Isie Mulder, Philip Koekkoek, rząd środkowy: Bernard van Zanten, Mo Behr, Jopie de Vries, dolny rząd: Rupie Cohen, Hartog Bohemen, Sannie Velleman, Bennie van Dam, Leendert Polak).
(Fotografia: RHC GrA Tg 818 invnr. G20-1431d)
W czerwcu starzy członkowie zarządu De Raven założyli nowe towarzystwo pod nazwą Hakoah (siła). Ta nazwa pochodzi prawdopodobnie od drużyny piłki nożnej założonej w 1909 r. w Wiedniu o tej samej nazwie. Gracze Hakoah w Groningen rekrutowali się głównie z dzielnicy żydowskiej.

Gospoda Van Coevordena przy Nieuwstad uważana była za dom klubowy. Tutaj stała szafa z trofeami i tutaj odbywały się spotkania zarządu. Strój składał się z białych spodenek i koszulki w czerwono-białą kratkę. Towarzystwo zameldowało się w sezonie 1929-1930 z dwoma drużynami seniorów i jedną drużyną młodzików. Zespół przeszedł wszelkie oczekiwania, został mistrzem i awansował do pierwszej klasy.

W sezonie 1931/32 w towarzystwie grały już cztery drużyny. Sezon ten był najważniejszy w historii Hakoahu. Ostatni mecz mistrzostw odbył się przeciwko bezpośredniemu konkurentowi V.I.A., który miał tylko dwa punkty przewagi. Zwycięstwo oznaczałoby zatem decydujący mecz. Gra zakończyła się jednak remisem. Według Hakoah niesprawiedliwie, bo sędzia odmówił im rzutu karnego. Uwzględniono protest drużyny. Groninger Voetball Bund GVB postanowił, że rzuty karne mają być powtórzone i to w przerwie meczu jedenastki federacji z Groninger Klub GVB.
2. Drużyna żydowskiego klubu piłki nożnej Hakoah około 1929 r. 2. Drużyna klubu Hakoah około 1929 (górny rząd od lewej Mozes van Dam, Cohen, Sammie van Dam, Mo Kisch, Willem van Dam, "Sjokolaatje" van Dam, trener Trainer Levie Kisch, rząd środkowy: Blok, IsraŽls, Bollegraaf, dolny rząd: Edie Frank, Kisch, Alex Frank).
(Fotografia: RHC GrA Tg 818 invnr. G20-1439d)

Temat dnia


W społeczności żydowskiej było to tematem dnia. W poniedziałek wielkanocny na terenie GVB, zebrało się około 15.000 widzów, prawie wszyscy żydowscy mężczyźni z Groningen. Knajpy w dzielnicy żydowskiej zostały już wynajęte, żeby świętować dobre wyjście. W przerwie gry bramkarz Ies Blok – który na strój klubowy założył swoją niedzielną marynarkę – i bramkarz V.I. A. weszli na boisko.

W pobliżu jedenastki Blok zdejmuje swoją marynarkę i porządnie ją składa. Ale w momencie, kiedy chce wziąć rozbieg do jedenastki sędzia gwiżdże: słońce za bardzo przeszkadzało bramkarzowi V.I.A.. Blok ponownie założył swoją marynarkę, przy innej bramce znowu porządnie złożył tę część ubioru, rozbiega się i strzela... prosto w ręce bramkarza. Fakt, że drużyna została w 1932 r. mistrzem na żydowskich rozgrywkach olimpijskich był już tylko marnym pocieszeniem.
Towarzystwo gimnastyczne i lekkoatletyczne Ivria Ubiór Towarzystwa gimnastycznego i lekkoatletycznego Ivria wskazuje wyraźnie na jego żydowskie pochodzenie.
(Fotografia: RHC GrA Tg 818 invnr. G20-1432d)

Degradacja


Po tym występie w klubie było coraz gorzej. Zarówno pierwsza, jak i druga jedenastka w sezonie 1935/36 spadły. W 1939 r. klub istniał 10 lat, co świętowano dużym jubileuszem. W międzyczasie zmienił się strój i dokładnie wskazywał na żydowską tożsamość drużyny: koszulka w kolorze pomarańczy z gwiazdą Dawida i białe spodenki. Być może w ten sposób chciano zamanifestować sprzeciw względem faszyzmu, który nie tylko w Niemczech był przy władzy, ale zdobywał także zwolenników w Holandii.

10 maja 1940 r. niemieckie wojska wkroczyły do Holandii. Mimo zajęcia kraju nadal grano w piłkę nożną. W sezonie 1940/41 odbyły się mistrzostwa improwizacyjne, w których także wzięła udział Hakoah. W tych mistrzostwach, 27 kwietnia 194,1 klub grał po raz ostatni z Boerakker. Mecz wygrano 9:1. Zakaz wydany przez nazistów, że Żydom nie wolno uprawiać sportu z nieżydami, doprowadził do tego, iż piłka nożna stała się niemożliwa. Jesienią 1941 r. klub został rozwiązany. Był to koniec ponad trzydziestoletniej historii żydowskiej piłki nożnej w Groningen.