Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


"Risjes"


Op zaterdag gingen de meeste joodse veehandelaren niet aan het werk (dus niet ‘de boer op’, zoals dat heet).

Joodse veehandelaren Joodse veehandelaren werden nog wel eens gewantrouwd en uitgescholden. Ze waren bang voor "risjes": antisemitisme.
Foto: collectie RHC Groninger Archieven
Maar dat gold ook vaak voor de zondag. Omdat christelijke boeren dan zondagsrust hielden, gingen de meeste joodse veehandelaren niet naar hen toe. Daarmee zouden ze die boeren toch maar voor het hoofd stoten. Omgekeerd gedroegen christelijke veehandelaren zich niet altijd even netjes tegenover hun joodse collega’s. Het gebeurde nog wel eens dat ze hen uitmaakten voor "rotjood". Ook hadden ze nog wel eens discriminerende oordelen, zoals veehandelaar Bolhuis uit de stad Groningen. Hij geloofde dat joodse veehandelaren helemaal niet werkten. "Daar hebben ze hun mannetjes voor", zei hij een keer.

Ruzie onder elkaar


Maar ook onderling hadden joodse veehandelaren ruzies. Dat kwam voor een deel doordat er keiharde concurrentie bestond onder de vele veehandelaren. Toch lijkt het er op dat zulke onderlinge ruzies eerder opgelost werden dan ruzies met niet-joden, doordat er toch een joods saamhorigheidsgevoel bestond. Vaak was men (verre) familie van elkaar. En joden hebben de plicht om voor Grote Verzoendag (Jom Kippoer Deze term opzoeken in het glossarium, het feest waarop je elkaars fouten moet vergeven) ruzies bij te leggen.

Ook de angst voor "risjes maken" (antisemitisme veroorzaken) speelde mee bij het samen oplossen van ruzies tussen joodse veehandelaren. Zulke ruzies zouden joden alleen maar een slechte naam geven. Daarom losten sommige joodse veehandelaren nog wel eens de fouten van joodse collega’s op.