Joodse cultuur in het Hebreeuws

Joods Leven in Europa buiten de grote steden

Logo EU-kaderprogramma voor cultuur "Cultuur 2000"
Beeldmerk van het Landschaftsverbandes Westfalen-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

contact contact |  tijdbalk tijdbalk |  woordenlijst woordenlijst |  literatuur literatuur |  links links | Filmdocumenten van het project film | Geluidsdocumenten van het projectgeluid |  help help |  Duitse pagina D  |  Nederlandse pagina NL  |  Poolse pagina PL  | 

  U bent hier: Home


Cursussen en kinderboeken


Na de dood van haar man stopte Clara al haar energie in de opvoeding van haar kinderen en het geven van cursussen.

Begrafenis van opperrabbijn Avraham Asscher (1919–1926) in 1927 Foto bij de voormalige orthodoxe synagoge van de begrafenis van opperrabbijn Avraham Asscher in 1927.
(Foto: RHC GrA Tg 1740 invnr. 2457)
In haar tweede jaar in Groningen kreeg Clara haar eerste kinderen, de tweeling Elie (1920–..) en Menachem (1920–1942). Daarna volgden Jitschak (1921–1945), Meier (1922–..), Roza (1923–..) en Fieke (1926-2002).

"Danseres zonder benen"


Haar man Avraham stierf aan een longziekte (mogelijk tuberculose) in het jaar van Fiekes geboorte. Haar autobiografie die in 1966 verscheen, noemde ze daarom Danseres zonder benen. Want net als een danseres die haar belangrijkste instrument, haar benen, kwijt was, moest zij op haar negenentwintigste door zonder haar belangrijkste instrument tot geluk en zelfuitdrukking: Avraham.
Het gebouw van het Zoölogisch Laboratorium aan de Reitemakersreige in Groningen Het gebouw van het Zoölogisch Laboratorium aan de Reitemakersreige in Groningen. Hier gaf Clara in 1928 en 1930 cursussen aan de Volksuniversiteit over jeugdliteratuur en opvoeding.
Foto E. Folkers, 1930
Clara Asscher-Pinkhof stond nu alleen voor de opvoeding van haar kinderen. Ze moest rondkomen van een klein pensioen dat ze aanvulde met geld dat ze verdiende met het houden van lezingen, het geven van cursussen aan de Volksuniversiteit in Groningen en het schrijven van kinderboeken en romans voor volwassenen zoals "De weg alleen" (1935).

In een van die lezingen, Wat zullen onze Joodsche Kinderen lezen? Wees Clara op het grote belang van boeken in de (joodse) opvoeding. "Het kind moet mede door zijn boeken worden opgevoed, zijn smaak moet worden gevormd, hij moet goed en kwaad, mooi en leelijk leeren onderscheiden." Als voorbeeld van een "goed en zuiver kinderboek" noemde Clara Afke’s Tiental van Nienke van Hichtum. "Joodse kinderen moeten hetzelfde moeten lezen als niet-joodse kinderen", zei Clara tijdens de lezing. "Maar dan nog wel wat meer, namelijk joodse boeken".

Inzicht in de buitenwereld


Volgens Clara helpt lezen bij het krijgen van inzicht in de buitenwereld. Ze wees er in de lezing op dat er een verschil is tussen onthouden met het hart en onthouden met het verstand. "Wanneer de kinderen de Joodsche gebeurtenissen innerlijk meeleven, is dit voor hun latere leven veel belangrijker dan wanneer zij rijtjes jaartallen kunnen opdreunen. De lectuur kan daarbij helpen."

Niet iedereen moest zomaar denken een kinderboek te kunnen schrijven. "Te veel menschen doen aan 'kinderschrijven'. En het is toch zoo moeilijk. Men moet zich in kinderen kunnen indenken, en de kindertaal kunnen spreken. En bovenal, men moet werkelijk wat te zeggen hebben."

Ook twee cursussen, die Clara in 1928 en 1930 's avonds aan de Volksuniversiteit in het gebouw van het Zoölogisch Laboratorium aan de Reitemakersrijge gaf, gingen over jeugdliteratuur en opvoeding. Thema’s in 1928 waren onder meer, zo stond in het programmaboekje: "Sprookjes vertellen" en "voorlezen". Ze gaf daarbij voorbeelden van "slechte, onbeteekende en goede lectuur".

Het verlangen van de jeugd


De cursusreeks in 1930 duurde vier avonden. De eerste avond ging over "De jeugd van dezen tijd. Weerspiegelingen van den geest van deze jeugd in haar smaak en verlangens. Moet aan dezen smaak tegemoet gekomen worden? (…) Moeten de problemen der volwassenen in de jeugdlectuur behandeld worden?" Op de tweede avond behandelde Clara het jongensboek: "Spanning en sensatie. Over oorlogen in historische boeken. (…) Kan jongenslectuur iets tegen oorlogen doen? De schurk en de held. Het meisje in het jongensboek. Verliefdheid."

Een avond over meisjesboeken kon dan natuurlijk niet ontbreken: "Gevoel en sentimentaliteit. De huishoudelijke, studeerende of brood-verdienende heldin. (…) Over jurken, dansen en pretjes. Liefde en trouwen. Bakvisch-humor."

En in Westfalen...



En in Lublin...