Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Levy Ali Cohen i polityka


Reformy w powszechnym systemie zdrowotnym można było przeprowadzić tylko przez połączenie nauki i polityki.

Samochód do transportu chorych na cholerę Rysunek samochodu do transportu chorych na cholerę.
(Ilustracja: RHC GrA Tg 818 invnr. 15788)
We nowoczesnych miastach często wybuchały choroby zakaźne. W związku z tym Groningen nie było wyjątkiem. W 1826 r. miasto było "areną" epidemii malarii, która unicestwiła około dziesięć procent ludności.

W latach 1848–1849 miasto było ofiarą epidemii cholery, i poniosło wówczas wiele ofiar śmiertelnych, przede wszystkim w uboższych warstwach społeczeństwa. Jako lekarz ubogich gminy żydowskich Ali Cohen mógł najbliżej doświadczać straszliwych skutków cholery.

"Napęd" dla postępu społecznego


Pod wrażeniem tej choroby zmienił się jego pogląd na naukę. Wcześniej było to zadaniem medycyny, żeby zapobiegać i leczyć choroby, ale teraz postrzegał naukę jako napęd postępu społecznego, dotyczyło to także medycyny. Zadaniem medycyny było poprawić społeczeństwo, umożliwić warunki do poprawy sytuacji zdrowotnej społeczeństwa. Zdaniem Alego Cohensa ogólny zły stan higieny był główną przyczyną epidemii. W swych artykułach oskarżał władze miasta o zaniedbanie higieny.
Uliczka w Groningen, 1925 r. Przede wszystkim w małych uliczkach panowały bardzo złe warunki higieniczne.
(Fotografia: RHC GrA Tg 1785 invnr. 2055)
Mimo, że pod względem rozwoju przemysłu sytuacja w Groningen nie by zła, duża część społeczeństwa żyła w ubóstwie. Miasto było brudne, o higienie publicznej nie było można wcale mówić. W określonych miejscach w mieście znajdowały się co prawda studnie publiczne, ale były mocno zanieczyszczone. Ścieki z mieszkań i zakładów pracy były odprowadzane bezpośrednio do rzeki i w ciepłych miesiącach było to źródłem różnorokich chorób zakaźnych.

Zła sytuacja mieszkaniowa


Sytuacja mieszkaniowa także wyglądała źle. Elita zamieszkiwała wyższe, suche części miasta, podczas gdy biedni mieszkali mieszkali w niżej położonych, wilgotnych dzielnicach miasta. Tych kwater nie można było określić mianem "mieszkania". Były to wilgotne rozpadające się budy, z jednym lub dwoma pokojami o zagrzybionych ścianach, bez wody, bez toalety, w których nierzadko gnieździło się ponad dziesięć osób.
Portret holenderskiego męża stanu Thorbecke'a, 1875 r. Portret J.R. Thorbecke, namalowany przez Jozefa IsraŽlsa.
(Uniwersytet Leiden)
Ali Cohen był przekonany, że zaproponowane przez niego reformy publicznej troski zdrowotnej mogą być zrealizowane tylko przez połączenie nauki i polityki. Z zainteresowaniem śledził przebieg rewolucji demokratycznych z 1848 r. w Europie. Rozwój ten doprowadził w Holandii do zmiany ustawy zasadniczej (konstytucji), której dokonał mąż stanu Thorbecke. Przez to mogły się odbyć bezpśrednie wybory do "Provinciale Staten" (regionalny parlament). Dotychczas decyzje te podejmowali właściciele gruntów i kapitaliści. W związku z komentarzem Alego Cohena w liberalnej gazecie "Groninger Courant" z 1850 r. inteligentna część narodu, która mogła i potrafiła rządzić - otrzymała głos.

Arystokracja talentu i cnoty


"Wybierajcie takich ludzi, współobywatele! I wybierajcie ich ze wszystkich warstw społeczeństwa, nie idźcie tylko za wyznawcami jakiejś tam religii, tylko wybierajcie ich nie z żadnego innego powodu, nie z żadnego innego napędu, niż tego który Wam wprowadzi bezpartyjne interesy i ogólny dobrobyt. Jesteśmy liberałami i w żadnym wypadku tylko na jeden dzień – jesteśmy przyjaciółmi ludu i należymy do ludu – jednakże jesteśmy arystokrcją, ale nie jest to arystokracja urodzenia, pieniędzy, tylko talentu i cnoty."

Zarówno w wyborach ogólnych, jak i w wyborach regionalnych wygrali liberałowie. Przywódca liberalny Thorbecke utworzył rząd. Poprosił Alego Cohena o spisanie przepisów medycznych. Rezultatem tej pracy były cztery ważne projekty przepisów na polu ochrony zdrowia publicznego. Między innymi wprowadzono "państwowy nadzór medyczny", jak i nadzór nad towarami i środkami do spożycia.