Kultura żydowska po hebrajsku

Życie Żydów w Europie z dala od metropolii

Logo programu UE wspierające kulturę "Kultura 2000"
Logo Stowarzyszenia Krainy Westfalia-Lippe
Westfalen
Groningen
Lublin

Napisz do nas Kontakt |  Kalendarium: wydarzenia historyczne w skrócie Kalendarium |  Słowniczek Słowniczek |  Polecana literatura Literatura |  Odsyłacze do innych stron Odsyłacze | Dokumenty filmowe projektu Film | Dokumenty dźwiękowe projektuDźwięk |  Pomoc Pomoc |  Wersja niemiecka D  |  Wersja holenderska NL  |  Wersja polska PL  | 

  Znajdujesz się: Strona główna


Żydowski ruch sportowy


Narodowe niemieckie stowarzyszenia gimnastyczne pod koniec XIX wieku z zasady wyłączały Żydów. Wielu Żydów jednak szukało w klubach sportowych społecznego uznania. Pierwszy żydowski klub sportowy "Bar Kochba Berlin" powstał w 1898 roku.

Herb klubu sportowego Makkabi Herb klubu sportowego Makkabi.
Na przełomie wieków, od 1900 roku, żydowski ruch sportowy przeżywał prawdziwy boom założycielski, jako znak nowej, pewnej siebie tożsamości. W walce z antyżydowską karykaturą widać różnorodne prądy: osiągnięcia sportowe można było przedstawić jako "żywe świadectwo" silnego narodu żydowskiego. W modzie sportowej ukształtowanej na wzór angielski, Żydowskie mieszczaństwo widziało często urzeczywistnienie swoich ideałów.

Także w Republice Weimarskiej żydowskie stowarzyszenia były ważne dla młodych niemieckich Żydów- w tradycyjnych klubach sportowych. Antysemityzm nie wymarł wraz z powstaniem demokratycznej Republiki Weimarskiej. Oferta tych klubów została żywo przyjęta właśnie przez żydowskie ruchy młodzieżowe, a lata dwudzieste dwudziestego wieku były czasem rozkwitu.
Erich Gottschalk z grupą adeptów piłki nożnej z Bochum Erich Gottschalk z grupą adeptów piłki nożnej z Bochum.
Zdjęcie: prywatne archiwum A. Eiynck

Republika Weimarska - okres rozkwitu żydowskiego sportu.


W 1923 w Essen, a następnie w Bochum, Dortmundzie i Recklinghausen został założony żydowski klub sportowy "Hakoah" ("Die Kraft"). Oprócz "Hakoah" były jeszcze inne kluby "Makkabi", "Bar Kochba" i "Schild". "Makkabi" i "Bar Kochba" przez swoje nazwy przypominały o starożydowskich walkach wyzwoleńczych i skłaniały się ku orientacji narodowo-żydowsko syjonistycznej.
W związku z tym sportowcy Makkabi nosili na swoich koszulkach gwiazdę Dawida; natomiast klub "Hakoah" silnie nastawiony na asymilację zadawalał się dużą literą "H". Członkowie bochumskiego klubu "Hakoah" ostentacyjnie obnosili się ze swoją żydowską tożsamością i tak, jak klubowi koledzy z Essen nosili na koszulkach gwiazdę Dawida.

Klub sportowy "Schild" powstał z "Reichsbund jüdischer Frontsoldaten" (RjF) (Związek Żydowskich Kombatantów) i został założony w 1925 roku. "Schild" w pewnym poczuciu niemieckości tutejszych Żydów uchodził za "wściekle" walczącego z syjonizmem i narodowym żydostwem".

W 1925 roku różnorodne ugrupowania połączyły się w jeden związek o nazwie VINTUS. W 1925 roku rozpoczęły się rozgrywki ligowe w piłce nożnej, w kórych Bochum prowadził.
Po meczu "Po meczu" – Erich Gottschalk ze swoją drużyną.
Zdjęcie: prywatne archiwum A. Eiynck

Schronienie po 1933 roku


Po 1933 wiele organizacji żydowskich oferowało swoim około 20.000 członków schronienie. Jeszcze przed nakazem państwowym zostali oni usunięci z innych stowarzyszeń. Prawie wszystkie stowarzyszenia przyłączyły się do "Makkabi". W listopadzie 1938 wszystkie żydowskie stowarzyszenia sportowe - dla wielu ostatnia wyspa normalnego życia pośród codziennego poniżania - zostały zabronione.